Στην Ελλάδα ένα καλό ζευγάρι πρέπει να αντέχει περισσότερα από ένα formal δείπνο: καλοκαιρινή ζέστη, βρεγμένα πεζοδρόμια, πολύ περπάτημα, γάμους, γραφείο και χρόνια χρήσης. Ο οδηγός για να ξεχωρίσεις την πραγματική ποιότητα από το ακριβό marketing.
Ο άνδρας που αγοράζει ένα καλό ζευγάρι παπούτσια για πρώτη φορά συνήθως κοιτάζει τρία πράγματα: το brand, την τιμή και την εικόνα στον καθρέφτη. Και τα τρία έχουν σημασία. Κανένα, όμως, δεν αρκεί.
Στα πραγματικά καλά ανδρικά παπούτσια, η διαφορά βρίσκεται σε πράγματα που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά: στον τρόπο κατασκευής, στην ποιότητα του δέρματος, στο καλαπόδι, στην εφαρμογή, στη σόλα και στη δυνατότητα επισκευής.
Και στην Ελλάδα υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας: το πώς ζούμε και ντυνόμαστε.
Ένα ζευγάρι που δείχνει άψογο σε ένα showroom στο Λονδίνο μπορεί να είναι λάθος αγορά για έναν άνδρα που περπατά καθημερινά στην Αθήνα, κινείται με αυτοκίνητο και μέσα μαζικής μεταφοράς, φορά κοστούμι μόνο όταν υπάρχει λόγος και από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο αντιμετωπίζει θερμοκρασίες που δεν συγχωρούν βαριές κατασκευές.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να αγοράσεις το ακριβότερο παπούτσι που μπορείς να δικαιολογήσεις.
Είναι να αγοράσεις το σωστό παπούτσι για τη ζωή που πραγματικά κάνεις.
Πριν αγοράσεις, μάθε να διαβάζεις την κατασκευή
Οι λέξεις Goodyear, Blake και cemented δεν είναι τεχνική διακόσμηση στην περιγραφή ενός προϊόντος. Περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο έχει κατασκευαστεί το παπούτσι και επηρεάζουν την ευελιξία, την αντοχή και κυρίως την επισκευασιμότητά του.
Goodyear welt
Στην κλασική Goodyear κατασκευή, το upper και η welt ενώνονται με ραφή, ενώ η εξωτερική σόλα ράβεται στη welt. Μεταξύ της insole και της εξωτερικής σόλας υπάρχει συνήθως ένα γέμισμα, συχνά από cork. Η συγκεκριμένη κατασκευή έχει ως μεγάλο πλεονέκτημα ότι το παπούτσι μπορεί να επισκευαστεί και να δεχθεί νέα σόλα χωρίς να χρειάζεται να αντικατασταθεί ολόκληρο.
Αυτό είναι το σημείο που ενδιαφέρει περισσότερο έναν άνδρα που θέλει να αγοράσει για χρόνια.
Goodyear welted δεν σημαίνει άφθαρτο. Σημαίνει ότι η κατασκευή έχει σχεδιαστεί με γνώμονα και την επισκευή. Η ποιότητα του δέρματος, της welt, της insole και των υπόλοιπων υλικών εξακολουθεί να κάνει τεράστια διαφορά.
Blake
Στη Blake construction, η ραφή περνά μέσα από το upper, την insole και την εξωτερική σόλα. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως πιο λεπτό, ελαφρύ και ευέλικτο.
Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη κατασκευή συναντάται συχνά σε πιο κομψά, λεπτά ανδρικά παπούτσια με έντονα ιταλική αισθητική.
Υπάρχει όμως και η Blake/Rapid, διαφορετική κατασκευή που προσθέτει ξεχωριστή ραφή για την εξωτερική σόλα και αλλάζει την ισορροπία ανάμεσα στην ευελιξία και την επισκευασιμότητα.
Cemented
Στην cemented κατασκευή, η εξωτερική σόλα κολλάται στο παπούτσι με adhesive αντί να ραφτεί.
Είναι ελαφριά, μπορεί να δημιουργήσει πολύ καθαρή σιλουέτα και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη κακού προϊόντος. Απλώς έχει διαφορετική λογική από ένα welted παπούτσι και συνήθως μικρότερη δυνατότητα επισκευής.
Αν θέλεις ένα ελαφρύ ζευγάρι για περιστασιακή χρήση, μπορεί να είναι απολύτως λογική αγορά.
Αν όμως πληρώνεις αρκετά χρήματα επειδή περιμένεις να κρατήσεις το ζευγάρι για πολλά χρόνια και να το επισκευάσεις, η κατασκευή πρέπει να μπει πολύ ψηλότερα στη λίστα των κριτηρίων σου.
Το δέρμα: Μην αγοράζεις μια λέξη
Το full-grain leather είναι πραγματικός τεχνικός όρος. Σύμφωνα με το Leather Working Group, περιγράφει δέρμα στο οποίο έχει διατηρηθεί ολόκληρη η grain επιφάνεια, χωρίς να έχει αφαιρεθεί μηχανικά για να διορθωθούν ατέλειες. Στο corrected grain, η επιφάνεια έχει υποστεί μηχανική επεξεργασία και στη συνέχεια φινίρισμα.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το full-grain είναι μια μαγική σφραγίδα ποιότητας.
Η ποιότητα του αρχικού hide, το tanning, το πάχος του δέρματος, το finishing και ο τρόπος με τον οποίο έχει χρησιμοποιηθεί στο συγκεκριμένο παπούτσι εξακολουθούν να έχουν σημασία.
Γι’ αυτό, στο κατάστημα μην κοιτάς μόνο την ετικέτα.
Δες την επιφάνεια. Παρατήρησε το grain και το βάθος του χρώματος. Δες πώς συμπεριφέρεται όταν το παπούτσι λυγίζει. Αν η πληροφορία υπάρχει, ρώτησε ποιο tannery έχει χρησιμοποιηθεί και τι τύπος δέρματος είναι.
Και μην εντυπωσιάζεσαι από το «genuine leather». Ο χαρακτηρισμός από μόνος του δεν σου λέει αρκετά για την ποιότητα του παπουτσιού.
Oxford, Derby ή Monk Strap;
Δεν χρειάζεσαι δέκα διαφορετικά ζευγάρια. Χρειάζεσαι αυτά που θα βγουν πραγματικά από την παπουτσοθήκη.
Oxford
Το Oxford έχει κλειστό σύστημα δεσίματος και καθαρότερη, αυστηρότερη γραμμή.
Είναι η πιο formal επιλογή από τις τρεις και το μαύρο cap-toe Oxford παραμένει η ασφαλέστερη λύση όταν το ντύσιμο απαιτεί πραγματική επισημότητα: μαύρο ή σκούρο κοστούμι, σημαντικό επαγγελματικό ραντεβού, βραδινή επίσημη εκδήλωση.
Στην Ελλάδα έχει ακόμη έναν μεγάλο ρόλο: τους γάμους.
Αν είσαι από τους άνδρες που φοράνε κοστούμι λίγες φορές τον χρόνο, ένα καλό μαύρο Oxford μπορεί να είναι απαραίτητο. Δεν χρειάζεται όμως να είναι το πρώτο και μοναδικό καλό παπούτσι που θα αγοράσεις.
Derby
Το Derby έχει ανοιχτό σύστημα δεσίματος και πιο χαλαρή γραμμή.
Είναι λιγότερο formal από το Oxford και πολύ πιο ευέλικτο. Ένα καλό σκούρο καφέ Derby μπορεί να φορεθεί με κοστούμι, μάλλινο παντελόνι, chinos και αρκετά smart-casual σύνολα.
Για τον Έλληνα άνδρα που δουλεύει σε περιβάλλον χωρίς αυστηρό dress code και θέλει ένα πραγματικά χρήσιμο πρώτο καλό ζευγάρι, το Derby είναι πιθανότατα η πιο έξυπνη επιλογή.
Monk Strap
Το monk strap αντικαθιστά τα κορδόνια με μία ή δύο μεταλλικές πόρπες.
Έχει περισσότερο χαρακτήρα χωρίς να χρειάζεται να γίνει εκκεντρικό. Ένα μονό monk σε σκούρο καφέ μπορεί να λειτουργήσει σε επαγγελματικό και βραδινό ντύσιμο, ενώ ένα double monk έχει σαφώς πιο έντονη παρουσία.
Δεν είναι όμως απαραίτητα η πρώτη αγορά.
Αν χτίζεις τώρα τη συλλογή σου, ένα Derby και ένα Oxford θα σου λύσουν περισσότερα προβλήματα.
Το ελληνικό κλίμα αλλάζει την επιλογή
Εδώ αρχίζει η διαφορά ανάμεσα σε έναν γενικό διεθνή οδηγό και έναν οδηγό που έχει νόημα στην Ελλάδα.
Από τον Μάιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο, η ζέστη κάνει ένα βαρύ, πλήρως φοδραρισμένο ζευγάρι πολύ λιγότερο ευχάριστο. Στην Αθήνα, ειδικά, ένα παπούτσι που θα φορεθεί με παντελόνι και πουκάμισο σε θερμοκρασίες άνω των 30°C πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέρος του συνολικού comfort system του ντυσίματος.
Γι’ αυτό έχουν νόημα:
Unlined κατασκευές, όταν θέλεις μικρότερο βάρος και καλύτερη αίσθηση τους ζεστούς μήνες.
Suede, όταν το dress code το επιτρέπει και θέλεις ένα πιο ανάλαφρο αποτέλεσμα.
Ανοιχτότερες αποχρώσεις, ειδικά από άνοιξη έως αρχές φθινοπώρου.
Πιο ελαφριές σόλες, όταν το παπούτσι προορίζεται για ζεστό καιρό και όχι για χειμερινή χρήση.
Το ζητούμενο δεν είναι να αγοράσεις «καλοκαιρινό παπούτσι» επειδή είναι Αύγουστος. Είναι να μην αγοράσεις ένα βαρύ ζευγάρι που θα γίνει αφόρητο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Αθήνα, πεζοδρόμιο, βροχή: Η σόλα δεν είναι λεπτομέρεια
Ένα παπούτσι που λειτουργεί τέλεια σε μοκέτα ξενοδοχείου μπορεί να μην είναι το ιδανικό για την ελληνική πόλη.
Στην καθημερινότητα θα συναντήσεις άσφαλτο, μάρμαρο, ανώμαλα πεζοδρόμια, σκαλοπάτια, γλιστερές επιφάνειες και — από το φθινόπωρο και μετά — βρεγμένους δρόμους.
Leather sole
Η δερμάτινη σόλα παραμένει η πιο κομψή επιλογή για αυστηρά formal ανδρικό ντύσιμο.
Ταιριάζει ιδανικά σε ένα Oxford που θα φορεθεί κυρίως σε γάμους, επίσημα δείπνα και επαγγελματικές περιστάσεις.
Αν όμως ξέρεις ότι θα περπατήσεις αρκετά στην πόλη, η πρακτικότητα αρχίζει να έχει μεγαλύτερη αξία.
Rubber sole
Μια καλή rubber sole προσφέρει μεγαλύτερη πρόσφυση και αντοχή στη φθορά και έχει περισσότερο νόημα για έναν άνδρα που χρησιμοποιεί τα παπούτσια στην καθημερινότητά του.
Η Dainite, για παράδειγμα, είναι χαρακτηριστική περίπτωση rubber sole που έχει γίνει σημείο αναφοράς στα βρετανικά ανδρικά παπούτσια. Η ίδια η Loake σημειώνει ότι οι rubber soles είναι πιο ανθεκτικές και κατάλληλες για υγρές συνθήκες και ολισθηρές ή ανώμαλες επιφάνειες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε rubber sole είναι καλύτερη από μια leather sole.
Σημαίνει ότι η σωστή σόλα είναι αυτή που ταιριάζει στη διαδρομή που θα κάνει το παπούτσι.
Για ένα ζευγάρι που θα βγει από το σπίτι, θα περπατήσει στην Αθήνα και θα επιστρέψει το βράδυ, η rubber sole μπορεί να είναι πολύ πιο λογική επιλογή.
Για ένα ζευγάρι που θα φορεθεί σε έναν γάμο και θα περάσει το μεγαλύτερο μέρος της βραδιάς σε εσωτερικό χώρο, η leather sole εξακολουθεί να έχει το προβάδισμα στην κομψότητα.
Γάμος στην Ελλάδα; Μην αγοράσεις παπούτσι μόνο για τη φωτογραφία
Είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη.
Βλέπεις ένα εντυπωσιακό Oxford, το φοράς για δέκα λεπτά στο κατάστημα, το αγοράζεις και μετά βρίσκεσαι σε έναν καλοκαιρινό γάμο όπου θα σταθείς όρθιος, θα περπατήσεις, θα χορέψεις και πιθανότατα θα περάσεις αρκετές ώρες μέσα σε αυτό.
Εδώ η εφαρμογή είναι πιο σημαντική από το logo.
Και η σόλα πρέπει να ανταποκρίνεται στον χώρο. Αν ο γάμος γίνεται σε κτήμα, σε πλακόστρωτο, σε νησί ή σε χώρο με εξωτερικές επιφάνειες, ένα υπερβολικά λεπτό leather sole μπορεί να μην είναι η πιο πρακτική επιλογή.
Το σωστό formal παπούτσι δεν είναι εκείνο που δείχνει καλύτερο για πέντε λεπτά. Είναι εκείνο που εξακολουθεί να σε αφήνει να το απολαμβάνεις μετά από πέντε ώρες.
Η εφαρμογή κερδίζει ακόμη και το καλύτερο brand
Μπορείς να αγοράσεις εξαιρετικό δέρμα, Goodyear welt και ένα από τα πιο σεβαστά ονόματα της αγοράς.
Αν όμως το παπούτσι δεν σου ταιριάζει, έχεις κάνει κακή αγορά.
Η AAOS συνιστά να δοκιμάζεις παπούτσια προς το τέλος της ημέρας, επειδή τα πόδια διογκώνονται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συνιστά επίσης να δοκιμάζεις και τα δύο παπούτσια και να μην αγοράζεις μόνο με βάση το νούμερο, καθώς η εφαρμογή διαφέρει από brand σε brand και από μοντέλο σε μοντέλο.
Στην πράξη:
Δοκίμασε και τα δύο παπούτσια. Φόρεσε τις κάλτσες με τις οποίες σκοπεύεις να τα χρησιμοποιείς. Περπάτησε μέσα στο κατάστημα. Πρόσεξε τη φτέρνα και το κράτημα στο κουντεπιέ. Βεβαιώσου ότι τα δάχτυλα δεν στριμώχνονται.
Και πάνω απ’ όλα, μην αγοράσεις ένα παπούτσι που σε πονάει επειδή κάποιος σου είπε ότι «θα ανοίξει».
Το δέρμα μπορεί να προσαρμοστεί σε κάποιο βαθμό. Ένα λάθος last δεν μετατρέπεται σε σωστό last.
Το last είναι το μυστικό που οι περισσότεροι αγνοούν
Το last είναι το καλούπι πάνω στο οποίο διαμορφώνεται το παπούτσι. Και είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους το ίδιο νούμερο μπορεί να σου κάθεται εξαιρετικά σε ένα brand και άσχημα σε ένα άλλο.
Αν βρεις ένα last που σου ταιριάζει πραγματικά, θυμήσου το.
Είναι πολύ πιο χρήσιμη πληροφορία από το να ξέρεις απλώς ότι φοράς «42».
Και αν έχεις φαρδύτερο πέλμα, μην ανεβαίνεις μηχανικά ένα νούμερο για να κερδίσεις χώρο. Μπορεί να αποκτήσεις περισσότερο μήκος χωρίς να λύσεις το πρόβλημα του πλάτους. Η καλύτερη λύση είναι να αναζητήσεις διαφορετικό fitting ή διαφορετικό last.
Το κόστος ανά φορά είναι πιο σημαντικό από την τιμή
Ας πάρουμε δύο υποθετικά ζευγάρια. Το πρώτο κοστίζει 100€ και φοριέται 40 φορές. Το κόστος είναι 2,50€ ανά χρήση. Το δεύτερο κοστίζει 500€, φοριέται 250 φορές και χρειάζεται ένα resole των 70€. Το συνολικό κόστος είναι 570€, δηλαδή περίπου 2,28€ ανά χρήση.
Δεν είναι πρόβλεψη για τη διάρκεια ζωής κανενός παπουτσιού. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να βλέπεις την αγορά.
Το ακριβότερο παπούτσι δεν είναι αυτομάτως καλύτερη επένδυση. Γίνεται καλύτερη αγορά όταν φοριέται συχνά, συντηρείται σωστά και μπορεί να επισκευαστεί.
Η Loake, για παράδειγμα, αναφέρει ρητά ότι τα Goodyear welted παπούτσια της είναι σχεδιασμένα για επισκευή και συνιστά resole πριν η φθορά της εξωτερικής σόλας φτάσει στην εσωτερική κατασκευή.
Αυτό είναι το πραγματικό νόημα του cost per wear.
Ο τσαγκάρης παραμένει μέρος της εξίσωσης
Στην εποχή του fast fashion, υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη ότι όταν φθαρεί ένα παπούτσι, το αντικαθιστάς.
Στα καλά ανδρικά παπούτσια δεν λειτουργεί έτσι. Μια φθαρμένη φτέρνα ή μια σόλα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τελείωσε η ζωή του ζευγαριού. Η έγκαιρη επισκευή μπορεί να παρατείνει σημαντικά τη χρήση του, ιδιαίτερα όταν η κατασκευή επιτρέπει resole.
Και εδώ η ελληνική πραγματικότητα έχει ένα πλεονέκτημα: ο καλός τσαγκάρης εξακολουθεί να είναι χρήσιμος επαγγελματίας και όχι κατάλοιπο άλλης εποχής.
Πριν αγοράσεις ένα ακριβό ζευγάρι, αξίζει να ξέρεις ποιος μπορεί να το επισκευάσει όταν έρθει η ώρα. Αυτό πρέπει να συνυπολογίζεται στην τιμή.
Η συντήρηση που πραγματικά χρειάζεται
Δεν χρειάζεται να αποκτήσεις ολόκληρο οπλοστάσιο προϊόντων. Χρειάζεσαι συνέπεια.
Shoe trees μετά τη χρήση. Βοηθούν στη διατήρηση του σχήματος και στην απομάκρυνση της υγρασίας.
Rotation. Αν έχεις τη δυνατότητα, μην φοράς το ίδιο καλό ζευγάρι κάθε μέρα. Η Loake συνιστά τουλάχιστον 24 ώρες ξεκούρασης μεταξύ των χρήσεων.
Βούρτσισμα. Μια horsehair brush είναι αρκετή για να απομακρύνεις σκόνη και βρωμιά.
Cream και polish όταν χρειάζεται. Δεν υπάρχει λόγος να φορτώνεις το δέρμα με προϊόντα κάθε λίγες ημέρες. Καθάρισε πρώτα την επιφάνεια και χρησιμοποίησε το κατάλληλο προϊόν για το συγκεκριμένο δέρμα.
Καμία άμεση θερμότητα. Αν βραχεί το παπούτσι, το αφήνεις να στεγνώσει φυσικά. Καλοριφέρ, πιστολάκι και έντονη θερμότητα μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στο δέρμα.
Και υπάρχει ένας κανόνας που αξίζει περισσότερο από όλα τα προϊόντα μαζί:
Μην περιμένεις να καταστραφεί η σόλα για να την επισκευάσεις.
Τι να αγοράσεις πρώτο αν ξεκινάς από το μηδέν
Αν η ντουλάπα σου έχει μόνο sneakers και θέλεις να αποκτήσεις για πρώτη φορά μια σοβαρή βάση, δεν χρειάζεσαι πέντε ζευγάρια. Χρειάζεσαι δύο.
Ένα σκούρο καφέ Derby για γραφείο, δείπνο, smart-casual εμφανίσεις και τις περισσότερες περιστάσεις όπου θέλεις να δείχνεις προσεγμένος χωρίς να μοιάζεις υπερβολικά formal.
Ένα μαύρο Oxford για κοστούμι, γάμους, επίσημες περιστάσεις και εκείνες τις λίγες ημέρες του χρόνου που το dress code δεν αφήνει πολλά περιθώρια.
Από εκεί και πέρα, μπορείς να προσθέσεις ένα suede Derby ή ένα monk strap, ανάλογα με το προσωπικό σου στυλ και το πόσο συχνά φοράς tailoring.
Αυτή είναι πολύ πιο λογική αρχή από μια ντουλάπα γεμάτη σχεδόν ίδια μαύρα παπούτσια.
Τα λάθη που κοστίζουν περισσότερο
Αγοράζεις το logo. Το brand είναι στοιχείο, όχι αξιολόγηση.
Κυνηγάς το full-grain. Η ορολογία του δέρματος δεν αντικαθιστά την πραγματική ποιότητα.
Παίρνεις μαύρο Oxford για όλες τις περιστάσεις. Είναι το πιο formal από τα βασικά ανδρικά παπούτσια, όχι το πιο ευέλικτο.
Αγνοείς το last. Το σωστό brand σε λάθος σχήμα παραμένει λάθος παπούτσι.
Πιστεύεις ότι το Goodyear σημαίνει «για πάντα». Σημαίνει κυρίως ότι η κατασκευή επιτρέπει επισκευές. Δεν καταργεί τη φυσιολογική φθορά.
Αγοράζεις για τον άνδρα που θα ήθελες να είσαι. Αν φοράς κοστούμι τρεις φορές τον χρόνο, μην χτίσεις ολόκληρη τη συλλογή σου γύρω από το formal ντύσιμο.
Αγνοείς το ελληνικό κλίμα. Ένα βαρύ παπούτσι που δεν αντέχεις να φορέσεις τον Αύγουστο δεν είναι καλή αγορά, όσο εντυπωσιακό κι αν είναι.
Πριν πληρώσεις, κάνε τέσσερις ερωτήσεις
Πώς είναι κατασκευασμένο; Μου ταιριάζει πραγματικά; Πού θα το φοράω στην Ελλάδα; Είμαι διατεθειμένος να το φροντίζω; Αν έχεις τέσσερις καλές απαντήσεις, τότε έχεις και μια καλή αγορά.
Γιατί το πραγματικά καλό ανδρικό παπούτσι δεν χρειάζεται να φωνάζει την τιμή του. Δεν χρειάζεται τεράστιο logo, περίπλοκο design ή εντυπωσιακή συσκευασία.
Χρειάζεται να εφαρμόζει σωστά, να ταιριάζει στο κλίμα και στον τρόπο ζωής σου, να μπορεί να επισκευαστεί όταν έρθει η ώρα και να είναι αρκετά ευέλικτο ώστε να βγαίνει από την παπουτσοθήκη ξανά και ξανά.
Το καλό ανδρικό παπούτσι δεν είναι αυτό που φαίνεται ακριβό την ημέρα που το αγοράζεις. Είναι αυτό που, χρόνια αργότερα, εξακολουθείς να επιλέγεις χωρίς δεύτερη σκέψη.
