Το δίλημμα δεν κρίνεται στη μορφή του προϊόντος. Η σύνθεση, το pH, η συχνότητα του ντους και ο τρόπος που αντιδρά το δέρμα σου έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Για έναν άνδρα που κάνει ντους κάθε πρωί, ξαναμπαίνει κάτω από το νερό μετά το γυμναστήριο και, όταν χρειαστεί, κάνει ένα ακόμη βράδυ, το καθαριστικό σώματος δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι από τα προϊόντα που χρησιμοποιεί περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στο grooming του.
Κι όμως, η επιλογή συνήθως γίνεται με βάση δύο πράγματα: αν είναι μπάρα ή μπουκάλι και αν μυρίζει ωραία.
Η πραγματική διαφορά βρίσκεται αλλού. Μια κλασική μπάρα σαπουνιού μπορεί να είναι αρκετά αλκαλική και να ξηραίνει το δέρμα, ενώ μια σύγχρονη μπάρα καθαρισμού χωρίς σαπούνι μπορεί να είναι ιδιαίτερα ήπια. Το ίδιο ισχύει για τα αφρόλουτρα: το ότι ένα προϊόν είναι υγρό δεν σημαίνει ότι είναι αυτομάτως καλύτερο για την επιδερμίδα.
Η μπάρα δεν σημαίνει απαραίτητα σαπούνι
Εδώ βρίσκεται η πρώτη λεπτομέρεια που αλλάζει ολόκληρη τη συζήτηση.
Το παραδοσιακό σαπούνι παράγεται με σαπωνοποίηση λιπών ή ελαίων και είναι αλκαλικό. Η επιφάνεια του δέρματος, αντίθετα, είναι φυσιολογικά ελαφρώς όξινη, με pH περίπου 4,5-5,75. Η συχνή χρήση αλκαλικών σαπουνιών μπορεί να επηρεάσει τον επιδερμικό φραγμό και να αυξήσει την ξηρότητα και τον ερεθισμό.
Μια syndet bar είναι διαφορετικό προϊόν. Βασίζεται σε συνθετικά επιφανειοδραστικά και μπορεί να διαμορφωθεί σε pH πιο κοντά σε αυτό του δέρματος. Σε σύγκριση με το κλασικό σαπούνι, τα syndets είναι γενικά λιγότερο ξηραντικά και λιγότερο ερεθιστικά.
Άρα, το «σαπούνι σε μπάρα» δεν είναι μία ενιαία κατηγορία. Αν δεν κοιτάξεις τι υπάρχει μέσα στη μπάρα, η εμφάνισή της δεν σου λέει σχεδόν τίποτα.
Το αφρόλουτρο δεν είναι αυτομάτως πιο ήπιο
Το ίδιο ισχύει και για το shower gel ή body wash. Στην ίδια κατηγορία βρίσκεις από πολύ απλές φόρμουλες μέχρι προϊόντα με πολλά επιφανειοδραστικά, άρωμα και πρόσθετα συστατικά.
Γι’ αυτό το «έχει sulfates» δεν αρκεί για να χαρακτηρίσεις ένα προϊόν ως σκληρό. Η συμπεριφορά ενός καθαριστικού εξαρτάται από τη συνολική σύνθεση και τον τρόπο χρήσης του.
Υπάρχει, όμως, ένα πολύ πιο χρήσιμο τεστ και δεν χρειάζεται να ξέρεις χημεία: τι κάνει το δέρμα σου μετά το ντους;
Αν νιώθεις έντονο τράβηγμα, κάψιμο ή φαγούρα, κάτι στη ρουτίνα σου πιθανότατα δεν σου ταιριάζει. Η American Academy of Dermatology συστήνει ήπια καθαριστικά και αρκετή ποσότητα ώστε να απομακρύνονται ιδρώτας και ρύποι, χωρίς υπερβολικό αφρισμό.
Το δεύτερο ντους είναι αυτό που αλλάζει τα δεδομένα
Για τον άνδρα που γυμνάζεται συστηματικά, κάνει outdoor δραστηριότητες ή απλώς έχει συνηθίσει το δεύτερο ντους της ημέρας, η συχνότητα μετράει περισσότερο από το αν κρατά μπάρα ή μπουκάλι.
Το πρόβλημα δεν είναι το ντους από μόνο του. Είναι ο συνδυασμός πολλών ντους, πολύ ζεστού νερού, μεγάλης διάρκειας και υπερβολικού καθαριστικού.
Η AAD προτείνει για ξηρό δέρμα ντους διάρκειας περίπου 5-10 λεπτών με ζεστό προς χλιαρό νερό και ήπιο καθαριστικό. Προτείνει επίσης να χρησιμοποιείται το καθαριστικό κυρίως στις περιοχές όπου χρειάζεται, όπως οι μασχάλες και η βουβωνική χώρα.
Αυτό έχει ιδιαίτερο νόημα τον Οκτώβριο. Η θερμοκρασία πέφτει, το καυτό ντους γίνεται πιο δελεαστικό και το δέρμα αρχίζει να αντιδρά διαφορετικά. Αν ήδη κάνεις δύο ντους την ημέρα, δεν υπάρχει λόγος να κάνεις και τα δύο μεγάλα και επιθετικά.
Το σωστό προϊόν φαίνεται στην ετικέτα
Δεν χρειάζεται να διαβάζεις ολόκληρο το INCI σαν χημικός. Μερικές ενδείξεις αρκούν για να περιορίσεις τις κακές επιλογές.
Soap-free ή syndet: Αν έχεις ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, είναι μια λογική κατεύθυνση. Τα syndets μπορούν να έχουν pH πιο κοντά σε εκείνο του δέρματος και συνήθως προκαλούν λιγότερη ξηρότητα από τα παραδοσιακά σαπούνια.
Fragrance-free: Αν το δέρμα σου κοκκινίζει ή ερεθίζεται εύκολα, προτίμησε προϊόν που αναγράφει fragrance-free. Το unscented δεν σημαίνει απαραίτητα το ίδιο, καθώς μπορεί να χρησιμοποιούνται συστατικά που καλύπτουν ή εξουδετερώνουν οσμές.
Η αίσθηση μετά το ξέβγαλμα: Το δέρμα δεν χρειάζεται να «τρίζει» για να θεωρείται καθαρό. Το έντονο τράβηγμα είναι περισσότερο λόγος να επανεξετάσεις το προϊόν ή τον τρόπο που κάνεις ντους.
Η ποσότητα: Περισσότερος αφρός δεν σημαίνει καλύτερος καθαρισμός. Το ζητούμενο είναι να φύγουν ιδρώτας, λιπαρότητα και ρύποι. Όχι να φύγει κάθε ίχνος λιπιδίων από την επιδερμίδα.
Για τον άνδρα που γυμνάζεται, λιγότερο μπορεί να είναι περισσότερο
Μετά από προπόνηση, φυσικά και χρειάζεται ντους. Ιδρώτας, λιπαρότητα και ρύποι πρέπει να απομακρυνθούν.
Δεν χρειάζεται όμως να μετατρέπεις κάθε ντους μετά το γυμναστήριο σε τελετουργία απολέπισης. Ένα ήπιο καθαριστικό, σύντομο ντους και καλό ξέβγαλμα αρκούν στις περισσότερες περιπτώσεις.
Το ίδιο ισχύει μετά την παραλία ή την πισίνα. Το καθαρό νερό απομακρύνει μεγάλο μέρος από αλάτι, χλώριο και ιδρώτα. Αν χρησιμοποιήσεις καθαριστικό, δεν υπάρχει λόγος να τρίψεις το σώμα μέχρι να αισθανθείς ότι «έφυγαν όλα».
Και μετά έρχεται το βήμα που πολλοί άνδρες αφήνουν για αργότερα: η ενυδάτωση. Η AAD συνιστά την εφαρμογή ενυδατικής όσο το δέρμα είναι ακόμη νωπό, αμέσως μετά το ντους.
Το aftershave δεν είναι το μόνο άρωμα που πρέπει να προσέχεις
Ένα δυνατό άρωμα στο αφρόλουτρο μπορεί να είναι μέρος της απόλαυσης του ντους. Δεν αποτελεί όμως ένδειξη ότι το προϊόν είναι καλύτερο.
Αν έχεις ευαίσθητο δέρμα, η επιλογή fragrance-free έχει περισσότερο νόημα από το να κυνηγάς το shower gel που μυρίζει περισσότερο σαν το αγαπημένο σου άρωμα.
Και υπάρχει ένας ακόμη λόγος: αν χρησιμοποιείς ήδη aftershave, άρωμα, deodorant και προϊόντα περιποίησης προσώπου, το καθαριστικό σώματος είναι ακόμη ένα πιθανό σημείο έκθεσης σε αρωματικές ουσίες. Δεν χρειάζεται κάθε προϊόν της ρουτίνας σου να αφήνει έντονο άρωμα.
Το grooming δεν κρίνεται από το πόσο μυρίζει το μπάνιο μετά το ντους.
Το αντιβακτηριδιακό δεν είναι upgrade
Η λέξη antibacterial ακούγεται σαν εγγύηση καλύτερης καθαριότητας. Για το καθημερινό ντους, όμως, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεις το δέρμα σαν επιφάνεια που πρέπει να απολυμανθεί.
Η FDA αναφέρει ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία πως τα αντιβακτηριδιακά σαπούνια και body washes για καταναλωτική χρήση προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία από το απλό σαπούνι και νερό. Η συγκεκριμένη αξιολόγηση αφορά προϊόντα καθημερινής καταναλωτικής χρήσης και όχι αντισηπτικά που χρησιμοποιούνται σε ιατρικά περιβάλλοντα.
Για τον καθημερινό άνδρα που κάνει ντους μετά το γυμναστήριο, λοιπόν, το antibacterial στην ετικέτα δεν είναι λόγος από μόνο του για να προτιμήσει ένα προϊόν.
Η μπάρα κερδίζει στο γυμναστήριο και στο ταξίδι
Εδώ η μπάρα έχει ένα πλεονέκτημα που δεν χρειάζεται επιστημονική ανάλυση: είναι πρακτική.
Χωράει εύκολα στην τσάντα του γυμναστηρίου, δεν χρειάζεται να ανησυχείς για διαρροές και είναι ιδιαίτερα βολική στα ταξίδια. Μια syndet bar συνδυάζει αυτή την πρακτικότητα με μια πιο ήπια καθαριστική βάση από ένα παραδοσιακό σαπούνι.
Το μόνο που χρειάζεται είναι να την αφήνεις να στεγνώνει ανάμεσα στις χρήσεις. Μια μπάρα που μένει μέσα σε νερό μαλακώνει και καταναλώνεται γρηγορότερα.
Τα λάθη που αξίζει να κόψεις
Καυτό ντους: Όσο πέφτει η θερμοκρασία, τόσο μεγαλώνει ο πειρασμός. Αν όμως το δέρμα σου στεγνώνει, γύρισε το νερό προς το χλιαρό και κράτησε το ντους σύντομο.
Καθαριστικό από τον λαιμό μέχρι τους αστραγάλους: Δεν χρειάζεται υπερβολή σε κάθε σημείο του σώματος. Εστίασε εκεί όπου υπάρχει ιδρώτας, λιπαρότητα και οσμή.
Λούφα και δυνατό τρίψιμο: Το επιθετικό τρίψιμο μπορεί να ερεθίσει περισσότερο ένα ήδη ξηρό δέρμα. Τα χέρια και ένα ήπιο καθαριστικό είναι συνήθως αρκετά.
Αγορά μόνο με βάση το άρωμα: Το shower gel δεν χρειάζεται να ανταγωνίζεται το άρωμά σου.
Καμία ενυδάτωση: Αν το δέρμα σου στεγνώνει, βάλε ενυδατική αμέσως μετά το ντους, όσο είναι ακόμη ελαφρώς νωπό.
Μπάρα ή αφρόλουτρο;
Η απάντηση τελικά είναι λιγότερο ενδιαφέρουσα από όσο υποσχόταν το αρχικό δίλημμα.
Αν το δέρμα σου είναι κανονικό και δεν αντιδρά, χρησιμοποίησε αυτό που σε βολεύει. Αν κάνεις συχνά ντους ή έχεις ξηρότητα και ευαισθησία, κοίτα περισσότερο προς ένα ήπιο, soap-free καθαριστικό ή μια syndet bar, και προτίμησε fragrance-free όταν το δέρμα σου ερεθίζεται εύκολα.
Το σημαντικό δεν είναι αν το προϊόν στέκεται όρθιο στο ράφι ή κρέμεται από το ντους. Είναι τι περιέχει, πόσο συχνά το χρησιμοποιείς και τι αφήνει στο δέρμα σου.
Και αν, παρά τις αλλαγές στη ρουτίνα σου, επιμένουν ξηρότητα, φαγούρα, ξεφλούδισμα ή ερεθισμός, τότε το θέμα δεν είναι να δοκιμάσεις το επόμενο shower gel. Είναι να το δει δερματολόγος.
