Dashing Architects: Πώς ξαναδιαβάζουν την αθηναϊκή πολυκατοικία και τι λέει αυτό για τη γειτονιά

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Από τον Νέο Κόσμο μέχρι τη Σίφνο και τη Νάξο, οι Dashing Architects σχεδιάζουν χώρους με συγκεκριμένη ταυτότητα. Το νέο Noemia στην Αθήνα δείχνει γιατί η επόμενη φάση της design-led φιλοξενίας δεν αφορά μόνο το πώς φαίνεται ένας χώρος, αλλά το πού ανήκει.

Υπάρχει ένας απλός τρόπος να καταλάβεις αν ένας χώρος έχει πραγματική ταυτότητα: να αφαιρέσεις από πάνω του το location tag. Αν θα μπορούσε να βρίσκεται εξίσου εύκολα στην Αθήνα, στη Βαρκελώνη ή στο Λονδίνο, τότε μάλλον έχει σχεδιαστεί για να είναι ευχάριστος — όχι για να είναι συγκεκριμένος.

Οι Dashing Architects κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το αθηναϊκό studio ιδρύθηκε το 2018 από την αρχιτέκτονα Κατερίνα Κλάδη και την interior designer Αριστέα Τοπιζοπούλου και δραστηριοποιείται σε residential, hospitality, retail και workplace projects, από το concept μέχρι την κατασκευή. Η ίδια η φιλοσοφία του γραφείου περιγράφει κάθε project ως μια διαφορετική αφήγηση, προσαρμοσμένη στον άνθρωπο και στον τόπο. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο πώς αυτή η θέση μεταφράζεται στην πράξη.

Στο Mets Loft, για παράδειγμα, η υπάρχουσα κατασκευή δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι που πρέπει να εξαφανιστεί. Το ισόγειο διαμέρισμα των 179 τ.μ. αξιοποιεί στοιχεία της αθηναϊκής πολυκατοικίας του ’70, όπως το wired glass, και τα συνδυάζει με ιαπωνικές επιρροές, φυσικά υλικά και μια γλυπτική διπλή σκάλα. Το αποτέλεσμα είναι σύγχρονο, χωρίς να χάνει την αίσθηση του αθηναϊκού κελύφους.

Στο Dégagé, η Art Deco αποτελεί την αφετηρία για ένα φωτεινό café-bar στη Λαμία, με καμπύλες, ξύλο, μπλε δερμάτινα καθίσματα και μια πιο glamorous ατμόσφαιρα. Στο Skrew, επίσης στη Λαμία, το υπάρχον βιομηχανικό κέλυφος από σκυρόδεμα παραμένει ορατό και γίνεται μέρος της νέας ταυτότητας του bar-restaurant.

Δεν υπάρχει, επομένως, ένα ενιαίο «Dashing look». Υπάρχει περισσότερο μια σταθερή μέθοδος: να ξεκινάς από αυτό που ήδη υπάρχει και να αποφασίζεις τι αξίζει να μείνει, τι χρειάζεται να αλλάξει και τι μπορεί να προκύψει ανάμεσα στα δύο.

Noemia: Η Καλλιρρόη ως σχεδιαστική αφετηρία

Το Noemia Athens στον Νέο Κόσμο είναι ίσως το πιο καθαρό παράδειγμα αυτής της λογικής.

Το project, συνολικής επιφάνειας 226,88 τ.μ., ολοκληρώθηκε το 2026 και αποτελείται από τέσσερα short-stay apartments που αναπτύσσονται σε διαφορετικά επίπεδα ενός υφιστάμενου κτιρίου. Οι διαφορετικές αναλογίες και συνθήκες των αρχικών κατόψεων δεν εξομαλύνθηκαν για να δημιουργηθεί ένα απολύτως ομοιόμορφο προϊόν. Αντίθετα, έγιναν μέρος της σχεδιαστικής στρατηγικής. Η ομάδα του project περιλαμβάνει τις Κατερίνα Κλάδη, Αριστέα Τοπιζοπούλου και Κωνσταντίνο Μπατσακούτσα, ενώ η φωτογράφηση είναι του Κώστα Μητρόπουλου.

Η βασική ιδέα αντλεί από την Καλλιρρόη, την αρχαία πηγή της Αθήνας που συνδέεται ιστορικά με τον Ιλισό και έδωσε το όνομά της στη σημερινή λεωφόρο Καλλιρρόης. Στην αρχαιότητα η πηγή είχε σημαντικό ρόλο στην υδροδότηση και στη δημόσια και τελετουργική ζωή της πόλης, ενώ στα χρόνια των Πεισιστρατιδών τα νερά της συνδέθηκαν με την περίφημη Εννεάκρουνο. Η ακριβής ιστορική ταύτιση των δύο στοιχείων έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης, γι’ αυτό και το project χρησιμοποιεί κυρίως τη μνήμη της Καλλιρρόης ως εννοιολογική αφετηρία.

Αυτό είναι σημαντικό. Γιατί η εύκολη λύση θα ήταν να μετατραπεί η αρχαία Αθήνα σε σκηνικό: λίγα μάρμαρα, μερικά αρχαιοπρεπή αντικείμενα και μια γενική επίκληση στο «ελληνικό πνεύμα».

Το Noemia επιλέγει διαφορετικό δρόμο.

Η έννοια της ροής, της μνήμης και της κίνησης περνά στη χωρική οργάνωση, ενώ η χρωματική παλέτα —βαθύ μπλε, ώχρα και σκούρο μπορντό— αντλεί από την πολυχρωμία που γνωρίζουμε ότι χαρακτήριζε την αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική. Γυάλινοι κυβόλιθοι, textured glass και ψαροκόκαλο παραπέμπουν ταυτόχρονα στη σύγχρονη αθηναϊκή πολυκατοικία. Τα έργα τέχνης και τα γλυπτικά στοιχεία του studio λειτουργούν ως συνέχεια της ίδιας αφήγησης.

Το project καταλήγει σε ένα κοινόχρηστο rooftop lounge, σχεδιασμένο ως αστικός κήπος με θέα προς την Ακρόπολη και τους γύρω λόφους. Η θέα δεν λειτουργεί απλώς ως φωτογενές bonus. Εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια του project να συνδέσει το εσωτερικό με το ευρύτερο αθηναϊκό τοπίο.

Η αθηναϊκή πολυκατοικία επιστρέφει

Το ενδιαφέρον του Noemia βρίσκεται και σε κάτι ακόμη: στο γεγονός ότι δεν προσπαθεί να κρύψει πως βρίσκεται μέσα σε μια αθηναϊκή πολυκατοικία.

Για χρόνια, μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από την αναβάθμιση των αθηναϊκών ακινήτων περιστρεφόταν γύρω από την αφαίρεση των «παλιών» χαρακτηριστικών και την εισαγωγή μιας διεθνούς γλώσσας luxury interiors. Σήμερα, ένα διαφορετικό design vocabulary κερδίζει έδαφος: μωσαϊκό, terrazzo, γυαλί, μάρμαρο, μεταλλικά στοιχεία, παλιές κατόψεις και υλικά που παραπέμπουν στην αστική Αθήνα γίνονται ξανά ενδιαφέροντα.

Δεν πρόκειται για νοσταλγία. Πρόκειται για επαναχρησιμοποίηση μιας αισθητικής γλώσσας που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν τόσο συνηθισμένη ώστε δεν άξιζε να παρατηρηθεί.

Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της σύγχρονης design σκηνής της Αθήνας: η πόλη δεν χρειάζεται να δανειστεί μια ταυτότητα από αλλού. Έχει ήδη αρκετές δικές της.

Οι Dashing φαίνεται να το καταλαβαίνουν. Στο Mets Loft η πολυκατοικία του ’70 γίνεται πρώτη ύλη. Στο Dégagé το Art Deco μεταφράζεται σε σύγχρονη ατμόσφαιρα. Στο Skrew το βιομηχανικό κέλυφος παραμένει μέρος της εμπειρίας. Και στο Noemia η ιστορική μνήμη της πόλης μεταφέρεται σε ένα σύγχρονο short-stay project.

Το design συναντά την πραγματικότητα της πόλης

Εδώ, όμως, αρχίζει η πιο δύσκολη συζήτηση.

Η Αθήνα του 2026 δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απεριόριστο playground για τη βραχυχρόνια μίσθωση. Η πίεση που ασκούν οι τουριστικές χρήσεις σε συγκεκριμένες περιοχές έχει οδηγήσει σε ρυθμιστικές παρεμβάσεις, με την αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής για το 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα να έχει παραταθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η ρύθμιση αφορά νέες εγγραφές και όχι το σύνολο των ήδη νόμιμα εγγεγραμμένων ακινήτων.

Τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού του Δήμου Αθηναίων, που δημοσιοποιήθηκαν στις 28 Ιουλίου 2026, δείχνουν ότι η αύξηση των short-term rentals στις περιοχές όπου εφαρμόστηκε το «φρένο» περιορίστηκε αισθητά. Εκεί όπου την περίοδο 2023–2024 η αύξηση βρισκόταν περίπου στο 18%–20%, την περίοδο 2024–2025 περιορίστηκε σε 1,7%–5,4%. Τα στοιχεία αποτελούν ένδειξη ότι το μέτρο λειτουργεί ως μηχανισμός επιβράδυνσης της περαιτέρω εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Αυτό αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο διαβάζουμε ένα project όπως το Noemia.

Ο καλός σχεδιασμός δεν λύνει το στεγαστικό πρόβλημα. Δεν κάνει ένα short-stay apartment κοινωνικά ουδέτερο. Και ένα rooftop με θέα στην Ακρόπολη δεν αρκεί για να θεωρηθεί ένα κτίριο ενταγμένο στη γειτονιά.

Μπορεί, όμως, να αλλάξει κάτι πιο συγκεκριμένο: τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το υπάρχον κτιριακό απόθεμα.

Αν η φιλοξενία εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της αθηναϊκής πραγματικότητας, τότε η επανάχρηση υφιστάμενων κτιρίων και η σχεδιαστική τους προσαρμογή χωρίς την πλήρη διαγραφή της προηγούμενης ζωής τους αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Δεν είναι λύση από μόνες τους. Είναι, όμως, διαφορετική αφετηρία.

Πέρα από το generic luxury

Η μεγαλύτερη παγίδα της σύγχρονης φιλοξενίας είναι η ομοιομορφία.

Το ίδιο λευκό μάρμαρο. Το ίδιο μπεζ. Το ίδιο boucle. Το ίδιο στρογγυλό φωτιστικό. Η ίδια φωτογραφία δίπλα σε ένα λευκό κρεβάτι. Η ίδια υπόσχεση για «minimal Mediterranean living».

Λειτουργεί — μέχρι τη στιγμή που όλα αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους.

Το Noemia έχει ενδιαφέρον επειδή αποφεύγει αυτή την εύκολη διεθνή γλώσσα. Δεν προσπαθεί να γίνει «ένα ωραίο apartment στην Αθήνα». Προσπαθεί να γίνει ένα συγκεκριμένο apartment στην Αθήνα.

Η διαφορά είναι μικρή στη διατύπωση και τεράστια στον σχεδιασμό.

Οι χρωματικές αναφορές, τα υλικά, η σχέση με το υπάρχον κτίριο, η αναφορά στην Καλλιρρόη, ακόμη και η θέα από το rooftop λειτουργούν ως κομμάτια μιας ενιαίας αφήγησης. Δεν χρειάζεται ο επισκέπτης να γνωρίζει την ιστορία της πηγής για να λειτουργήσει το project. Αρκεί να αισθανθεί ότι ο χώρος δεν θα μπορούσε να βρίσκεται οπουδήποτε.

Και αυτό είναι ένα από τα βασικά ζητούμενα του σύγχρονου design.

Ένας χώρος με ταυτότητα δεν χρειάζεται να φωνάζει. Χρειάζεται να έχει λόγο ύπαρξης.

Το πραγματικό test είναι έξω από την πόρτα

Για τον επισκέπτη, η αξία ενός τέτοιου χώρου είναι σχετικά απλή: θέλει να αισθανθεί ότι βρίσκεται στην Αθήνα και όχι σε ένα generic international apartment.

Για τον αρχιτέκτονα, η πρόκληση είναι δυσκολότερη. Πρέπει να μεταφράσει τον τόπο χωρίς να τον αντιγράψει, να χρησιμοποιήσει την ιστορία χωρίς να γίνει γραφικός και να δημιουργήσει σύγχρονο design χωρίς να σβήσει το υπάρχον.

Για την πόλη, όμως, υπάρχει ένα τρίτο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν αυτή η λογική εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα;

Εκεί τελειώνει η εύκολη ρομαντική αφήγηση.

Ένα design-led κατάλυμα μπορεί να είναι εξαιρετικό ως αρχιτεκτονική. Μπορεί να επαναχρησιμοποιεί ένα υπάρχον κτίριο, να δημιουργεί μια καλύτερη εμπειρία φιλοξενίας και να αναδεικνύει στοιχεία της πόλης που διαφορετικά θα παρέμεναν αόρατα. Τίποτα από αυτά, όμως, δεν αναιρεί τη συζήτηση για το ποιος κατοικεί τελικά στην πόλη και για ποιον σχεδιάζεται.

Το Noemia δεν δίνει απάντηση σε αυτή την εξίσωση. Και δεν χρειάζεται να τη δώσει.

Αυτό που κάνει είναι να θέτει ένα πιο ενδιαφέρον ερώτημα: μπορεί η σύγχρονη φιλοξενία να αποκτήσει χαρακτήρα χωρίς να αποκόπτεται από τον τόπο που τη φιλοξενεί;

Οι Dashing Architects φαίνεται να απαντούν «ναι» — με έναν βασικό όρο: ο σχεδιασμός πρέπει να ξεκινά από το μέρος και όχι από το moodboard.

Η διαφορά βρίσκεται στη λεπτομέρεια

Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον μάθημα από το Noemia.

Όχι ότι κάθε Airbnb χρειάζεται έναν αρχιτέκτονα. Ούτε ότι κάθε πολυκατοικία πρέπει να μετατραπεί σε boutique hospitality project.

Αλλά ότι η Αθήνα έχει ήδη αρκετούς χώρους που μοιάζουν μεταξύ τους. Αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι χώροι που καταλαβαίνουν πού βρίσκονται.

Η ερώτηση είναι απλή: αν αφαιρέσεις το όνομα από την πόρτα, μπορείς ακόμη να καταλάβεις ότι είσαι στην Αθήνα;

Στο Noemia, η απάντηση βρίσκεται στα υλικά, στο φως, στις διαφορετικές κατόψεις, στην αναφορά στην Καλλιρρόη, στην τέχνη και στη θέα προς την Ακρόπολη — όχι ως μεμονωμένα tricks, αλλά ως στοιχεία ενός ενιαίου σχεδιαστικού συστήματος.

Δεν είναι επανάσταση. Είναι κάτι πιο χρήσιμο: μια ένδειξη ότι η αθηναϊκή φιλοξενία μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σχεδιαστική ωριμότητα χωρίς να χάσει την επαφή της με την πόλη.

Και σε μια Αθήνα που τα τελευταία χρόνια έχει γεμίσει με χώρους φτιαγμένους για να φωτογραφίζονται καλά, το να σχεδιάσεις έναν χώρο που ανήκει πραγματικά εκεί μπορεί να είναι η πιο σύγχρονη μορφή πολυτέλειας.

Share.

Comments are closed.