Υπάρχουν ακόμη μπάνια, βραδινές έξοδοι και πρωινά χωρίς ξυπνητήρι. Όμως κάπου στο βάθος πλησιάζει ο Σεπτέμβριος. Αυτές είναι οι δέκα ημέρες που αξίζει να χρησιμοποιήσεις για να επαναφέρεις σταδιακά τον ρυθμό της οικογένειας, χωρίς απότομες αλλαγές, περιττή πίεση και την αίσθηση ότι οι διακοπές τελείωσαν πριν πραγματικά τελειώσουν.
Στα τέλη Αυγούστου ανοίγει ένα μικρό παράθυρο όπου το καλοκαίρι δεν έχει τελειώσει ακόμη, αλλά η καθημερινότητα έχει αρχίσει να στέλνει τα πρώτα της μηνύματα.
Οι διακοπές συνεχίζονται, όμως κάπου πρέπει να βρεθεί η σχολική τσάντα. Τα καταστήματα έχουν αρχίσει να γεμίζουν τετράδια και γραφική ύλη. Τα πρώτα emails για δραστηριότητες και προγράμματα φτάνουν στο κινητό. Και κάποιος στην οικογένεια αναρωτιέται πότε ακριβώς πρέπει να ξαναμπεί το ξυπνητήρι στη ζωή μας.
Η απάντηση είναι: όχι ακόμη. Τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που φαντάζεσαι.
Δέκα ημέρες πριν από την έναρξη των μαθημάτων, δεν χρειάζεται να μετατρέψεις το σπίτι σε στρατόπεδο προετοιμασίας. Δεν χρειάζεται να επιβάλεις ξαφνικά αυστηρές ώρες ύπνου, να κόψεις τις οθόνες και να γεμίσεις το πρόγραμμα με υπενθυμίσεις.
Χρειάζεται απλώς να αρχίσεις να αλλάζεις ταχύτητα.
Γιατί η καλύτερη επιστροφή στο σχολείο δεν ξεκινά την προηγούμενη νύχτα. Ξεκινά λίγο νωρίτερα, όταν υπάρχει ακόμη αρκετός χρόνος ώστε η μετάβαση να γίνει φυσικά.
Μην τελειώσεις το καλοκαίρι δέκα ημέρες νωρίτερα
Το πρώτο λάθος είναι να θεωρήσεις ότι επειδή πλησιάζει ο Σεπτέμβριος, πρέπει να τελειώσει πρόωρα και το καλοκαίρι. Δεν χρειάζεται.
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να μπουν από αύριο σε αυστηρό σχολικό πρόγραμμα. Ούτε εσύ χρειάζεται να αρχίσεις να μετράς αντίστροφα τις ημέρες μέχρι το πρώτο κουδούνι.
Αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να αρχίσεις να μειώνεις σταδιακά τις μεγάλες αποκλίσεις από τη σχολική ρουτίνα.
Αν το παιδί κοιμάται πολύ αργότερα από ό,τι συνήθως, μπορείς να μετακινείς την ώρα του ύπνου λίγο νωρίτερα κάθε λίγες ημέρες. Αν ξυπνάει αργά το πρωί, μπορείς επίσης να αρχίσεις σταδιακά να επαναφέρεις την ώρα αφύπνισης.
Ο στόχος δεν είναι να ξυπνά στις 7:00 από τα τέλη Αυγούστου. Ο στόχος είναι να μην χρειαστεί να το κάνεις απότομα την παραμονή του σχολείου.
Κάνε την προετοιμασία, όχι την πίεση
Αυτές οι τελευταίες ημέρες του Αυγούστου είναι η κατάλληλη στιγμή για να οργανωθούν τα πρακτικά.
Η σχολική τσάντα. Τα βιβλία. Τα τετράδια. Τα ρούχα. Το γραφείο. Ό,τι χρειάζεται πραγματικά να αγοραστεί.
Κάνε τα παιδιά μέρος της διαδικασίας.
Δεν χρειάζεται να αναλάβεις εσύ ολόκληρη την επιχείρηση και να εμφανιστείς μία ημέρα με δέκα σακούλες γεμάτες σχολικά είδη. Ανάλογα με την ηλικία τους, άφησέ τα να ελέγξουν τι έχουν, τι χρειάζονται και τι θέλουν.
Είναι ένας απλός τρόπος να μετατρέψεις την προετοιμασία από υποχρέωση σε συμμετοχή.
Και, κυρίως, να τους δώσεις την αίσθηση ότι η νέα χρονιά δεν είναι κάτι που απλώς «συμβαίνει» σε εκείνα. Είναι κάτι στο οποίο έχουν και τα ίδια ρόλο.
Μίλα για το σχολείο χωρίς να το κάνεις «επίσημη συζήτηση»
Αν θέλεις να καταλάβεις πώς αισθάνονται για τη νέα χρονιά, μην ξεκινήσεις με δέκα ερωτήσεις.
Η κουβέντα μπορεί να γίνει πολύ πιο φυσικά.
Στο αυτοκίνητο. Στην παραλία. Σε μια βόλτα για παγωτό. Ακόμη και σε ένα βραδινό τραπέζι.
Ρώτησε τι περιμένουν περισσότερο. Αν υπάρχει κάτι που τους απασχολεί. Αν υπάρχει κάτι που θα ήθελαν να είναι διαφορετικό φέτος.
Μπορεί να σου πουν κάτι σημαντικό. Μπορεί να σου πουν «τίποτα». Και τα δύο είναι εντάξει.
Το σημαντικό είναι να γνωρίζουν ότι υπάρχει χώρος για να μιλήσουν, αν και όταν το χρειαστούν.
Οι οθόνες δεν χρειάζονται ξαφνική απαγόρευση
Αν το καλοκαίρι το πρόγραμμα με το κινητό, το tablet ή το gaming ήταν πιο χαλαρό, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξει από τη μία μέρα στην άλλη.
Η σταδιακή επαναφορά ορίων είναι συνήθως πιο εύκολη για όλους.
Ξεκίνα από το βράδυ. Αν οι συσκευές μένουν μέχρι αργά στα υπνοδωμάτια, μπορείς να αρχίσεις να δημιουργείς ξανά μια συγκεκριμένη ώρα κατά την οποία μπαίνουν στην άκρη.
Και μην ξεχνάς το προφανές: οι κανόνες λειτουργούν καλύτερα όταν ισχύουν για όλους.
Αν θέλεις τα παιδιά να αφήνουν το κινητό τους πριν από τον ύπνο, ίσως είναι καλή στιγμή να κάνεις το ίδιο και εσύ.
Μην φορτώσεις τον Σεπτέμβριο πριν καν αρχίσει
Το τέλος του καλοκαιριού είναι συχνά η περίοδος όπου αρχίζει η μεγάλη οργάνωση.
Ποδόσφαιρο. Μπάσκετ. Αγγλικά. Μουσική. Ρομποτική. Ξένες γλώσσες. Μαθήματα.
Πριν κλείσεις κάθε διαθέσιμη απογευματινή ώρα, κάνε μια απλή ερώτηση:
Υπάρχει χώρος για να είναι απλώς παιδιά;
Ο ελεύθερος χρόνος δεν είναι κενό που πρέπει να γεμίσει. Είναι μέρος της ανάπτυξης ενός παιδιού.
Και μερικές φορές, το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορεί να κάνει ένας γονιός είναι να μην οργανώσει τίποτα.
Βάλε ξανά τη ρουτίνα στο σπίτι, όχι τη στρατιωτική πειθαρχία
Δεν χρειάζεται να δημιουργήσεις ένα spreadsheet για τις επόμενες δέκα ημέρες.
Αρκεί να επαναφέρεις μερικά σταθερά σημεία.
Ένα πιο συγκεκριμένο ωράριο ύπνου. Λίγο νωρίτερο ξύπνημα. Σταθερές ώρες φαγητού. Περισσότερη κίνηση μέσα στην ημέρα.
Όσο πλησιάζει η έναρξη του σχολείου, η καθημερινότητα μπορεί να αρχίσει να αποκτά ξανά μια πιο προβλέψιμη δομή.
Όχι επειδή το καλοκαίρι τελείωσε.
Αλλά επειδή η αλλαγή είναι πιο εύκολη όταν δεν γίνεται απότομα.
Πρόσεξε το δικό σου άγχος
Είναι εύκολο να μεταφέρεις στα παιδιά το άγχος σου χωρίς να το καταλάβεις.
Την πίεση για το πρόγραμμα. Τη δουλειά. Τις μετακινήσεις. Το κόστος. Τις δραστηριότητες. Όλα όσα πρέπει να γίνουν μέσα σε λίγες ημέρες.
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να γνωρίζουν κάθε λεπτομέρεια της λίστας σου. Χρειάζονται να αισθάνονται ότι η επιστροφή στη ρουτίνα είναι κάτι που μπορεί να γίνει. Δεν χρειάζεται να τους υποσχεθείς ότι όλα θα πάνε τέλεια. Αρκεί να τους δείξεις ότι, όταν κάτι δεν πάει όπως το περιμένατε, υπάρχει τρόπος να το αντιμετωπίσετε.
Άφησε χώρο και για το άγχος τους
Δεν αντιδρούν όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο στην επιστροφή στο σχολείο.
Κάποια ανυπομονούν να δουν φίλους. Άλλα δυσκολεύονται με την αλλαγή. Κάποια μπορεί να αγχώνονται για ένα νέο σχολείο ή μια νέα τάξη.
Μην υποθέτεις ότι ξέρεις τι συμβαίνει επειδή δεν μιλούν. Και μην υποτιμάς μια ανησυχία επειδή σου φαίνεται μικρή.
Για ένα παιδί, ένα θέμα που αφορά έναν φίλο, έναν καθηγητή ή ένα μάθημα μπορεί να είναι ολόκληρος ο κόσμος του.
Άκουσε πρώτα. Μετά, αν χρειάζεται, βοήθησε.
Ο στόχος δεν είναι να είναι όλα έτοιμα
Περίπου 10 ημέρες πριν από το πρώτο κουδούνι, δεν χρειάζεται να έχεις λύσει ολόκληρη τη σχολική χρονιά.
Δεν χρειάζεται να έχεις οργανώσει κάθε λεπτομέρεια, να έχεις αγοράσει τα πάντα ή να έχεις δημιουργήσει το τέλειο πρόγραμμα.
Χρειάζεται να έχεις κάνει τα βασικά. Να ξέρεις ότι η σχολική τσάντα υπάρχει. Να έχεις μια εικόνα για τις ανάγκες της νέας χρονιάς. Να έχεις αρχίσει να μετακινείς σταδιακά τον ύπνο και την καθημερινότητα.
Και, κυρίως, να έχεις αφήσει αρκετό χώρο ώστε τα παιδιά να απολαύσουν τις τελευταίες ημέρες του καλοκαιριού.
Γιατί αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο μυστικό της ομαλής επιστροφής: δεν χρειάζεται να βιαστείς να τελειώσεις το καλοκαίρι για να προετοιμαστείς για τον Σεπτέμβριο.
Ο σύγχρονος πατέρας δεν χρειάζεται να γίνει διευθυντής σχολείου στο σπίτι. Χρειάζεται να είναι εκεί.
Να ξέρει πότε να οργανώσει και πότε να αφήσει τα πράγματα να κυλήσουν. Να ακούει χωρίς να διορθώνει αμέσως. Να βάζει όρια χωρίς να δημιουργεί μάχη. Να καταλαβαίνει ότι ένα παιδί δεν χρειάζεται να ξεκινήσει τη νέα σχολική χρονιά τέλεια προετοιμασμένο.
Χρειάζεται απλώς να ξέρει ότι, όταν έρθει η πρώτη δύσκολη ημέρα, υπάρχει κάποιος δίπλα του.
Και αυτό, δέκα ημέρες πριν από το πρώτο κουδούνι, είναι ίσως το μόνο που χρειάζεται πραγματικά να έχεις προετοιμάσει.
