Γιατί οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες; Οι αριθμοί που αξίζει να γνωρίζεις

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών, νέα στοιχεία αποκαλύπτουν πόσο επηρεάζουν το προσδόκιμο ζωής οι καθημερινές μας συνήθειες, η σχέση μας με την πρόληψη και οι κίνδυνοι που συχνά υποτιμούμε.

Οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες. Δεν πρόκειται για κάποια καινούργια διαπίστωση, αλλά τα τελευταία στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η διαφορά παραμένει σημαντική. Και παρότι η βιολογία παίζει τον ρόλο της, ο τρόπος ζωής, οι επιλογές μας και η τάση να αναβάλλουμε την επίσκεψη στον γιατρό έχουν επίσης το δικό τους μερίδιο ευθύνης.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών, στις 19 Νοεμβρίου, στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας της Γερμανίας (Destatis), που παρουσιάστηκαν στο Medscape, φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που αφορά κάθε άνδρα, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Σύμφωνα με τα δεδομένα, το προσδόκιμο ζωής στη Γερμανία φτάνει τα 78,8 χρόνια για τους άνδρες και τα 83,4 για τις γυναίκες. Η διαφορά των 4,6 ετών μπορεί να έχει περιοριστεί σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, εξακολουθεί όμως να είναι αξιοσημείωτη.

Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία για τις νεότερες ηλικίες. Μεταξύ 15 και 34 ετών, οι θάνατοι των ανδρών είναι υπερδιπλάσιοι από εκείνους των γυναικών, ενώ στις ηλικίες 35 έως 84 ετών η ανδρική θνησιμότητα είναι υψηλότερη κατά 50% έως 85%.

Τι κρύβεται, λοιπόν, πίσω από αυτούς τους αριθμούς;

Η καρδιά παραμένει η μεγαλύτερη πρόκληση

Το έμφραγμα και γενικότερα τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρή απειλή για την ανδρική υγεία.

Στη Γερμανία καταγράφηκαν 65.435 θάνατοι ανδρών από ισχαιμική καρδιοπάθεια, έναντι 48.038 γυναικών. Στην περίπτωση του εμφράγματος, οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 24.875 και 16.383.

Πίσω από τις στατιστικές βρίσκονται γνώριμοι παράγοντες κινδύνου: κάπνισμα, υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένη χοληστερόλη, διαβήτης, περιττά κιλά και καθιστική ζωή.

Το πρόβλημα είναι ότι αρκετοί από αυτούς μπορούν να εξελίσσονται για χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα. Ένας άνδρας μπορεί να αισθάνεται απολύτως καλά και ταυτόχρονα να έχει αρτηριακή υπέρταση ή υψηλή LDL χοληστερόλη.

Γι’ αυτό και η παρακολούθηση της πίεσης, των λιπιδίων και του σακχάρου έχει σημασία πολύ πριν εμφανιστεί κάποια ενόχληση. Η συστηματική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και η διακοπή του καπνίσματος παραμένουν από τις αποτελεσματικότερες κινήσεις για την προστασία της καρδιάς.

Καρκίνος: Η σημασία της πρόληψης

Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι εμφανείς και στα στοιχεία για τον καρκίνο.

Το 2025, στη Γερμανία, 26.192 άνδρες έχασαν τη ζωή τους από καρκίνο του πνεύμονα, έναντι 18.972 γυναικών. Η ιστορικά μεγαλύτερη έκθεση των ανδρών στο κάπνισμα αποτελεί βασική εξήγηση για αυτή την απόκλιση.

Στον καρκίνο του παχέος εντέρου καταγράφηκαν 12.554 θάνατοι ανδρών και 10.336 γυναικών.

Η ηλικία και η κληρονομικότητα έχουν τη σημασία τους, αλλά δεν είναι οι μοναδικοί παράγοντες. Η παχυσαρκία, η περιορισμένη σωματική δραστηριότητα, το αλκοόλ και η συχνή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος συνδέονται επίσης με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

Για έναν άνδρα, η πρόληψη δεν εξαντλείται σε ένα γενικό check-up. Περιλαμβάνει τις κατάλληλες εξετάσεις ανάλογα με την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου.

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, η αξιολόγηση της ανάγκης για έλεγχο του προστάτη και, σε συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, ο έλεγχος για καρκίνο του πνεύμονα είναι θέματα που αξίζει να συζητά κάθε άνδρας με τον γιατρό του.

Το αλκοόλ δεν επηρεάζει μόνο το επόμενο πρωινό

Ένα ποτό μετά τη δουλειά, μερικές μπίρες με την παρέα ή ένα Σαββατοκύριακο με περισσότερο αλκοόλ από το συνηθισμένο. Η κατανάλωση αλκοόλ είναι συνδεδεμένη με πολλές πλευρές της κοινωνικής ζωής, όμως οι επιπτώσεις της στην υγεία συχνά υποτιμώνται.

Σύμφωνα με τα γερμανικά στοιχεία, το 2023 καταγράφηκαν περίπου 169.800 νοσηλείες ανδρών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές που σχετίζονται με το αλκοόλ, έναντι 62.900 στις γυναίκες. Οι αριθμοί αφορούν νοσηλείες και όχι διαφορετικούς ασθενείς.

Πέρα από την εξάρτηση, το αλκοόλ συνδέεται με ηπατικές παθήσεις, ορισμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά προβλήματα και αυξημένη πιθανότητα ατυχημάτων.

Η ποσότητα και η συχνότητα κατανάλωσης έχουν σημασία, ενώ από πλευράς υγείας δεν υπάρχει επίπεδο κατανάλωσης που να θεωρείται εντελώς ακίνδυνο.

Στον δρόμο, οι άνδρες πληρώνουν βαρύτερο τίμημα

Η ανδρική υπερεκπροσώπηση στα θανατηφόρα τροχαία είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα της έρευνας.

Το 2025, το 73,6% των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα στη Γερμανία ήταν άνδρες.

Στις ηλικίες 15 έως 20 ετών, οι θάνατοι αγοριών και νεαρών ανδρών ήταν περίπου πενταπλάσιοι σε σύγκριση με εκείνους των κοριτσιών και νεαρών γυναικών.

Η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η μεγαλύτερη έκθεση σε μετακινήσεις με μοτοσικλέτα συμβάλλουν σε αυτή την εικόνα.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς ποιος οδηγεί περισσότερο ή ποιος αγαπά την ταχύτητα. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κίνδυνο, ιδιαίτερα σε μικρότερες ηλικίες, όταν η αυτοπεποίθηση μπορεί να ξεπερνά την εμπειρία.

Ακόμη και στο νερό, η διαφορά είναι μεγάλη

Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται και στα περιστατικά πνιγμού.

Σύμφωνα με τη Γερμανική Ένωση Ναυαγοσωστικής (DLRG), σχεδόν το 85% των θυμάτων πνιγμού έως τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν άνδρες.

Η υπερεκτίμηση των κολυμβητικών ικανοτήτων, η υποτίμηση των συνθηκών στη θάλασσα ή σε λίμνες και ποτάμια, αλλά και η κατανάλωση αλκοόλ πριν από το κολύμπι αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου.

Η φυσική κατάσταση, όσο καλή κι αν είναι, δεν αρκεί πάντα για να αντιμετωπίσει ένα ισχυρό ρεύμα, την εξάντληση ή μια ξαφνική αλλαγή των συνθηκών.

Γιατί οι άνδρες καθυστερούν να πάνε στον γιατρό;

Πέρα από τις ασθένειες και τα ατυχήματα, υπάρχει μια ακόμη παράμετρος που αξίζει προσοχής: η σχέση των ανδρών με την προσωπική τους υγεία.

Η αναβολή μιας εξέτασης, η υποτίμηση ενός συμπτώματος ή η πεποίθηση ότι μια ενόχληση θα περάσει από μόνη της μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστερημένη διάγνωση.

Σε αυτό συμβάλλουν και κοινωνικά πρότυπα που εξακολουθούν να συνδέουν την ανδρική ταυτότητα με την αντοχή, την αυτονομία και την αποφυγή έκφρασης αδυναμίας.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μικρότερη διάρκεια ζωής των ανδρών δεν εξηγείται αποκλειστικά από βιολογικές διαφορές. Οι επαγγελματικές συνθήκες, οι καθημερινές συνήθειες, η έκθεση σε κινδύνους και η αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας επηρεάζουν επίσης την τελική εικόνα.

Ανάλογη σημασία έχει και η ψυχική υγεία, η οποία συχνά δεν λαμβάνει την προσοχή που χρειάζεται.

Τι αξίζει να αλλάξεις στην καθημερινότητά σου

Τα στοιχεία της Destatis αφορούν τη Γερμανία και δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσια στον ελληνικό πληθυσμό. Αναδεικνύουν, ωστόσο, παράγοντες κινδύνου που έχουν σημασία για την υγεία των ανδρών διεθνώς.

Οι ειδικοί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος, υπογραμμίζουν τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των παραγόντων κινδύνου και της συστηματικής πρόληψης.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει να γνωρίζεις την πίεση και τη χοληστερόλη σου, να κινείσαι περισσότερο, να περιορίζεις το αλκοόλ, να αποφεύγεις το κάπνισμα και να μην αφήνεις τις απαραίτητες εξετάσεις για αργότερα.

Και κυρίως, να μη θεωρείς την απουσία συμπτωμάτων απόδειξη ότι όλα λειτουργούν όπως πρέπει.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών είναι μια καλή αφορμή να δούμε διαφορετικά τη φροντίδα της υγείας μας. Όχι ως κάτι που αρχίζει μετά τα 50 ή όταν εμφανιστεί ένα πρόβλημα, αλλά ως μέρος της καθημερινότητας από πολύ νωρίτερα.

Γιατί, τελικά, το προσδόκιμο ζωής δεν εξαρτάται μόνο από τα γονίδιά μας. Επηρεάζεται και από όσα κάνουμε στα χρόνια που προηγούνται.

Share.

Comments are closed.