Με τις τιμές των ελβετικών ρολογιών να ανεβαίνουν, το quartz διεκδικεί ξανά τη θέση του στην αγορά. Και μοντέλα όπως το Tissot PRX θέτουν ένα άβολο ερώτημα στους φίλους της μηχανικής ωρολογοποιίας: αξίζει πράγματι να πληρώνεις σχεδόν τα διπλάσια;

Υπάρχει μια περίεργη αντίφαση στην αγορά των ελβετικών ρολογιών. Την ώρα που οι κατασκευαστές επενδύουν στην παράδοση, στη μηχανική πολυπλοκότητα και στην αποκλειστικότητα, το κόστος απόκτησης ενός αξιοπρεπούς αυτόματου μοντέλου απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από το budget του μέσου αγοραστή. Και κάπου εκεί, μια τεχνολογία που για χρόνια αντιμετωπιζόταν ως ο φτωχός συγγενής της ωρολογοποιίας επιστρέφει στο προσκήνιο.

Το quartz δεν έχει την αίγλη ενός αυτόματου μηχανισμού. Δεν διαθέτει ρότορα, δεν προσφέρει τη δυνατότητα να παρακολουθείς τα γρανάζια του μέσα από ένα διαφανές καπάκι και δεν συνοδεύεται από την ίδια μηχανολογική γοητεία. Έχει, όμως, κάτι που στην παρούσα συγκυρία μετράει περισσότερο από ποτέ: προσφέρει ακρίβεια, αξιοπιστία και χαμηλότερο κόστος ιδιοκτησίας.

Οι αριθμοί της Ομοσπονδίας Ελβετικής Ωρολογοποιίας (FH) αποτυπώνουν τις πιέσεις που δέχεται η αγορά. Το 2025, οι εξαγωγές ελβετικών ρολογιών υποχώρησαν κατά 1,7% σε αξία και 4,8% σε όγκο, φτάνοντας τα 14,6 εκατομμύρια τεμάχια. Η πτώση ήταν εντονότερη στις χαμηλότερες τιμολογιακές κατηγορίες, με τα ρολόγια κάτω των 500 CHF σε τιμή εξαγωγής να καταγράφουν απώλειες 4,5%.

Η εικόνα του 2026 είναι πιο σύνθετη. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, η συνολική αξία των ελβετικών εξαγωγών είχε αυξηθεί κατά 2,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Ωστόσο, η ανάκαμψη δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις κατηγορίες. Το πρώτο εξάμηνο, μάλιστα, ο όγκος των μηχανικών ρολογιών κάτω των 500 CHF αυξήθηκε κατά 23,8%. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη, η οποία δείχνει ότι υπάρχει ακόμη κοινό για την προσιτή ελβετική μηχανική ωρολογοποιία.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν το quartz θα αντικαταστήσει τα αυτόματα. Είναι αν ο αγοραστής εξακολουθεί να έχει λόγο να το αγνοεί.

Η κρίση του χαλαζία ανήκει στο παρελθόν

Για να καταλάβεις γιατί το quartz αντιμετωπίζεται ακόμη με επιφυλακτικότητα από αρκετούς φίλους των ρολογιών, πρέπει να επιστρέψεις στη δεκαετία του 1970.

Η λεγόμενη κρίση του χαλαζία άλλαξε την παγκόσμια ωρολογοποιία. Οι ιαπωνικές εταιρείες έφεραν στην αγορά ηλεκτρονικά ρολόγια με μπαταρία, εξαιρετική ακρίβεια και πολύ χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Οι παραδοσιακοί Ελβετοί κατασκευαστές, που είχαν χτίσει την ταυτότητά τους γύρω από τους μηχανικούς μηχανισμούς, βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια τεχνολογική επανάσταση για την οποία δεν ήταν όλοι προετοιμασμένοι.

Η κρίση οδήγησε σε κλείσιμο εργοστασίων, απώλεια θέσεων εργασίας και αναδιάρθρωση ολόκληρου του κλάδου. Η ελβετική ωρολογοποιία χρειάστηκε χρόνια για να επαναπροσδιορίσει τη θέση της, επενδύοντας τελικά τόσο στη μηχανική παράδοση όσο και στην ανάπτυξη του quartz.

Σήμερα, η αντιμετώπιση του χαλαζία ως μιας φθηνής λύσης για όσους δεν μπορούν να αποκτήσουν ένα αυτόματο ρολόι είναι μάλλον ξεπερασμένη. Η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σημαντικά και οι σύγχρονοι ελβετικοί μηχανισμοί quartz προσφέρουν επίπεδα ακρίβειας που ένας συμβατικός μηχανικός μηχανισμός δύσκολα μπορεί να ανταγωνιστεί.

Η ETA, ένας από τους σημαντικότερους κατασκευαστές μηχανισμών στην Ελβετία, διαθέτει τεχνολογίες όπως το PreciDrive, που περιορίζει τις αποκλίσεις λόγω μεταβολών της θερμοκρασίας. Υπάρχουν επίσης μηχανισμοί υψηλής ακρίβειας με θερμοαντιστάθμιση, οι οποίοι μπορούν να επιτύχουν εξαιρετικά μικρές αποκλίσεις στον χρόνο.

Το πλεονέκτημα δεν περιορίζεται στην ακρίβεια. Ένα quartz δεν χρειάζεται κούρδισμα, δεν εξαρτάται από την κίνηση του καρπού και μπορεί να παραμείνει στο συρτάρι για εβδομάδες χωρίς να σταματήσει, εφόσον η μπαταρία του είναι φορτισμένη. Η συντήρησή του είναι επίσης απλούστερη, αν και η αλλαγή μπαταρίας και ο έλεγχος στεγανότητας παραμένουν απαραίτητα.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια τεχνολογία που κάνει εξαιρετικά καλά αυτό για το οποίο σχεδιάστηκε: να δείχνει την ώρα με συνέπεια, χωρίς να ζητά ιδιαίτερη προσοχή από τον ιδιοκτήτη του.

Το Tissot PRX βάζει τα δύο στρατόπεδα απέναντι

Αν υπάρχει ένα μοντέλο που κάνει τη συζήτηση για το quartz και το μηχανικό ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αυτό είναι το Tissot PRX. Η επιτυχία του δεν βασίζεται σε κάποιο περίπλοκο τεχνικό χαρακτηριστικό, αλλά σε μια σχεδιαστική ταυτότητα που έχει αποδειχθεί εξαιρετικά εμπορική.

Το ενσωματωμένο ατσάλινο μπρασελέ, η ρετρό αισθητική και οι αναφορές στη δεκαετία του 1970 το έχουν μετατρέψει σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μοντέλα της σύγχρονης ελβετικής προσιτής ωρολογοποιίας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η Tissot προσφέρει το PRX τόσο με quartz όσο και με αυτόματο μηχανισμό, επιτρέποντας μια σχεδόν άμεση σύγκριση.

Tissot PRX 40 mm Quartz: 395 ευρώ.

Tissot PRX 40 mm Powermatic 80: 775 ευρώ.

Η διαφορά φτάνει τα 380 ευρώ. Και στις δύο περιπτώσεις, ο αγοραστής αποκτά ένα ατσάλινο ρολόι με κρύσταλλο ζαφειριού και την ίδια βασική σχεδιαστική φιλοσοφία. Υπάρχουν, βέβαια, επιμέρους διαφορές στην κατασκευή, στο πάχος και στην πίσω όψη της κάσας, οπότε δεν πρόκειται για δύο απολύτως ταυτόσημα ρολόγια.

Τι αγοράζεις με τα επιπλέον χρήματα; Τον αυτόματο μηχανισμό Powermatic 80, με αυτονομία έως 80 ώρες, τη λειτουργία του ρότορα και τη δυνατότητα να βλέπεις μέρος της μηχανικής κατασκευής μέσα από το διαφανές καπάκι.

Αυτό που δεν αγοράζεις είναι μεγαλύτερη ακρίβεια. Εκεί το quartz έχει το προβάδισμα.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της σύγκρισης. Αν επιλέξεις το αυτόματο, πληρώνεις για τη μηχανική κατασκευή, την παράδοση και την εμπειρία που προσφέρει ένας τέτοιος μηχανισμός. Αν επιλέξεις το quartz, κρατάς στην τσέπη σου 380 ευρώ και αποκτάς ένα ρολόι που καλύπτει με το παραπάνω τις καθημερινές ανάγκες σου.

Για κάποιον που ενδιαφέρεται περισσότερο για το design και λιγότερο για το τι συμβαίνει κάτω από το καντράν, η επιλογή δεν είναι τόσο δύσκολη όσο θέλουν να πιστεύουν οι φανατικοί της μηχανικής ωρολογοποιίας.

Δεν είναι όλα τα quartz ίδια

Το PRX δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Η ελβετική αγορά διαθέτει αρκετές προτάσεις quartz από εταιρείες με σημαντική ιστορία, οι οποίες δεν αντιμετωπίζουν τον χαλαζία ως μια υποδεέστερη τεχνολογική επιλογή.

Η Hamilton, για παράδειγμα, διατηρεί στη συλλογή της το Khaki Field Quartz. Πρόκειται για ένα ρολόι με στρατιωτικές σχεδιαστικές αναφορές, ματ ατσάλινη κάσα, ευανάγνωστο καντράν και λιτή αισθητική. Η σειρά διατίθεται σε διαφορετικά μεγέθη, μεταξύ των οποίων 33 και 38 mm, με τις ευρωπαϊκές τιμές να ξεκινούν από τα 440 ευρώ.

Δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με περίπλοκες λειτουργίες. Είναι ένα εργαλειακό ρολόι που δίνει προτεραιότητα στην αναγνωσιμότητα και στην πρακτικότητα. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος ύπαρξής του.

Στην άλλη πλευρά βρίσκεται η Longines, η οποία διατηρεί quartz εκδόσεις σε συλλογές όπως η HydroConquest και η DolceVita. Η παρουσία του χαλαζία σε ένα brand με τόσο ισχυρή μηχανική παράδοση δείχνει ότι η τεχνολογία δεν αποκλείεται από το υψηλότερο τμήμα της αγοράς. Απλώς εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες.

Το quartz, επομένως, δεν είναι απαραίτητα συνώνυμο του φθηνού. Μπορεί να βρίσκεται σε ένα προσιτό καθημερινό ρολόι, αλλά και σε ένα πολυτελές μοντέλο με υψηλές προδιαγραφές κατασκευής.

Δύο επιλογές κάτω από 500 ευρώ

Για όποιον θέλει ένα ελβετικό ρολόι χωρίς να ξεπεράσει το συγκεκριμένο budget, υπάρχουν δύο επιλογές που αξίζουν την προσοχή του.

Tissot PRX Quartz 40 mm | 395 ευρώ

Η επιλογή για όσους θέλουν ένα ρολόι με ισχυρή σχεδιαστική ταυτότητα. Το ενσωματωμένο μπρασελέ, η λεπτή αισθητική και η κάσα από ανοξείδωτο ατσάλι το κάνουν εύκολο να συνδυαστεί τόσο με casual όσο και με πιο προσεγμένο ντύσιμο. Διαθέτει κρύσταλλο ζαφειριού και στεγανότητα έως 100 μέτρα.

Hamilton Khaki Field Quartz 38 mm | Από 440 ευρώ

Μια πιο αυστηρή, στρατιωτική προσέγγιση. Το Khaki Field δίνει προτεραιότητα στην αναγνωσιμότητα, διαθέτει κρύσταλλο ζαφειριού και στεγανότητα έως 50 μέτρα. Είναι η επιλογή για όσους προτιμούν ένα διακριτικό field watch αντί για ένα ρολόι που τραβάει τα βλέμματα λόγω του μπρασελέ και της σχεδίασής του.

Οι τιμές είναι ενδεικτικές ευρωπαϊκές λιανικές και διαφοροποιούνται ανάλογα με την έκδοση και το μπρασελέ. Και τα δύο μοντέλα αποτελούν αυθεντικές προτάσεις ελβετικής ωρολογοποιίας, χωρίς να απαιτούν το budget ενός αυτόματου ρολογιού.

Το κόστος που δεν φαίνεται στην τιμή αγοράς

Η σύγκριση δεν τελειώνει στο ποσό που αναγράφεται στην ετικέτα. Ένα μηχανικό ρολόι έχει και ένα δεύτερο κόστος, το οποίο εμφανίζεται στην πορεία της ιδιοκτησίας του.

Οι μηχανισμοί του αποτελούνται από πολυάριθμα εξαρτήματα που λειτουργούν συνεχώς, απαιτούν σωστή λίπανση και επηρεάζονται από τη φθορά, τους κραδασμούς και τις συνθήκες χρήσης. Η περιοδική επιθεώρηση είναι απαραίτητη, ενώ ένα πλήρες σέρβις μπορεί να κοστίσει σημαντικά, ανάλογα με το μοντέλο και τον κατασκευαστή.

Στο quartz τα πράγματα είναι απλούστερα. Η μπαταρία χρειάζεται αντικατάσταση όταν εξαντληθεί, ενώ τα στεγανοποιητικά πρέπει να ελέγχονται, ειδικά αν το ρολόι χρησιμοποιείται στο νερό. Το κόστος συντήρησης είναι συνήθως χαμηλότερο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένας ηλεκτρονικός μηχανισμός είναι άτρωτος ή ότι δεν μπορεί να παρουσιάσει βλάβες.

Υπάρχει, βέβαια, ένας παράγοντας που δεν υπολογίζεται εύκολα σε ευρώ: η εμπειρία της κατοχής.

Για έναν άνθρωπο που αγαπά τα ρολόγια, η κίνηση ενός αυτόματου μηχανισμού, η αίσθηση του ρότορα και η δυνατότητα να παρακολουθεί την εσωτερική λειτουργία του αποτελούν μέρος της απόλαυσης. Δεν αγοράζει απλώς ένα όργανο μέτρησης του χρόνου. Αγοράζει ένα μικρό μηχανολογικό αντικείμενο που έχει λόγο ύπαρξης πέρα από τη χρηστικότητά του.

Αυτό είναι απολύτως θεμιτό. Αρκεί να μην συγχέεται η συναισθηματική αξία με την πρακτική υπεροχή.

Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι quartz ή μηχανικό

Η ελβετική ωρολογοποιία δεν χρειάζεται να διαλέξει ανάμεσα στις δύο τεχνολογίες. Η ιστορία της έχει ήδη δείξει ότι η επιβίωση και η εξέλιξή της εξαρτώνται από την ικανότητά της να προσαρμόζεται. Το quartz υπήρξε κάποτε η μεγαλύτερη απειλή της. Σήμερα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της γκάμας πολλών καταξιωμένων κατασκευαστών.

Για τον αγοραστή, η συζήτηση είναι πιο απλή. Αν θέλεις ένα ρολόι με μηχανική πολυπλοκότητα, ιστορία και χαρακτήρα συλλεκτικού αντικειμένου, το αυτόματο έχει το δικό του ξεχωριστό νόημα. Αν θέλεις ακρίβεια, ευκολία και χαμηλότερο κόστος ιδιοκτησίας, το quartz είναι δύσκολο να ηττηθεί.

Το Tissot PRX κάνει αυτή τη διαφορά ορατή με τον πιο απλό τρόπο. Δύο εκδόσεις, μία σχεδιαστική ταυτότητα και 380 ευρώ απόσταση. Το ποια αξίζει περισσότερο εξαρτάται από το τι περιμένεις από το ρολόι σου.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο χρήσιμη αλλαγή στον τρόπο που βλέπουμε το quartz. Δεν χρειάζεται πια να απολογείται επειδή δεν είναι μηχανικό. Ούτε ο αγοραστής του χρειάζεται να αισθάνεται ότι έκανε την οικονομική επιλογή επειδή δεν μπορούσε να αποκτήσει κάτι ακριβότερο.