320 ρολόγια από 194 brands έγιναν 84 υποψηφιότητες. Στις 7 Νοεμβρίου, στη Γενεύη, θα μείνουν 19 βραβεία και ένα Aiguille d’Or. Μέχρι τότε, όμως, η φετινή shortlist λέει ήδη αρκετά για το πού κινείται η υψηλή ωρολογοποιία. Και για το τι αξίζει να προσέξει ένας σοβαρός συλλέκτης.

Το Grand Prix d’Horlogerie de Genève έχει συνηθίσει να αποκαλείται «Όσκαρ της ωρολογοποιίας». Ο χαρακτηρισμός είναι χρήσιμος για να εξηγήσει γρήγορα τη σημασία του θεσμού, αλλά σταματά εκεί. Το GPHG δεν είναι διαγωνισμός δημοτικότητας και οι νικητές δεν προκύπτουν από ψηφοφορία του κοινού. Από το 2001, και υπό την αιγίδα αναγνωρισμένου κοινωφελούς ιδρύματος από το 2011, ο θεσμός έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες διεθνείς πλατφόρμες αξιολόγησης της σύγχρονης ωρολογοποιίας.

Για τον συλλέκτη, όμως, το ενδιαφέρον βρίσκεται λίγο πιο πέρα από το τρόπαιο. Μια υποψηφιότητα στο GPHG είναι αναγνώριση. Μια νίκη είναι ακόμη ισχυρότερη αναγνώριση. Καμία από τις δύο, όμως, δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ότι ένα ρολόι είναι καλύτερη αγορά ή ότι θα αξίζει περισσότερο αύριο.

Δύο όροι αρκούν για να καταλάβεις τη λογική του θεσμού. Το Aiguille d’Or Grand Prix είναι η κορυφαία διάκριση, το βραβείο που ουσιαστικά αναδεικνύει το «best in show». Το Iconic Watch Prize έχει διαφορετικό βάρος: αφορά την εμβληματική αξία ενός ρολογιού και από το 2026 έχει ανοίξει σε όλα τα επιλέξιμα ρολόγια, ακόμη και σε μοντέλα που δεν έχουν υποβληθεί επίσημα στον διαγωνισμό.

Η διαδικασία του 2026

Η φετινή διοργάνωση ξεκίνησε με 320 ρολόγια από 194 brands. Μετά τον πρώτο γύρο ψηφοφορίας της Ακαδημίας, το πεδίο περιορίστηκε σε 84 υποψήφια timepieces, τα οποία κατανέμονται σε 14 κατηγορίες. Οι 84 δημιουργίες διεκδικούν συνολικά 19 βραβεία, με κορυφαίο το Aiguille d’Or.

Το δεύτερο στάδιο είναι αυτό που δίνει στη διαδικασία το ιδιαίτερο βάρος της. Η 24μελής κριτική επιτροπή, υπό την προεδρία του Wei Koh, ιδρυτή του Revolution και του The Rake, θα εξετάσει τα ρολόγια από κοντά στη Γενεύη, λίγες ημέρες πριν από την τελετή. Η ψηφοφορία γίνεται μυστικά και υπό συμβολαιογραφική εποπτεία. Παράλληλα, η Ακαδημία συμμετέχει σε δεύτερη ψηφιακή ψηφοφορία, η οποία αντιστοιχεί στο ένα τρίτο του τελικού αποτελέσματος.

Η φετινή επιτροπή έχει επίσης μικρότερο σχήμα από τα προηγούμενα χρόνια. Τα 24 μέλη περιλαμβάνουν τον πρόεδρο, 11 πρόσωπα που επιλέγονται από τον ίδιο, 11 μέλη της Ακαδημίας που προκύπτουν με κλήρωση και τον εκπρόσωπο της Breguet, του περσινού νικητή του Aiguille d’Or.

Η τελετή απονομής θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026 στο Bâtiment des Forces Motrices της Γενεύης. Μέχρι τότε, τα υποψήφια ρολόγια παρουσιάζονται στο πλαίσιο του διεθνούς world tour, με στάσεις στη Βομβάη, την Μπανγκόκ, τη Γενεύη και, μετά την απονομή, το Λονδίνο.

Οι αλλαγές που έχουν πραγματικό ενδιαφέρον

Το 2026 είναι ενδιαφέρουσα χρονιά και για έναν ακόμη λόγο: το GPHG άλλαξε τη δομή του διαγωνισμού.

Οι κατηγορίες Men’s Watch και Ladies’ Watch, μαζί με τις αντίστοιχες κατηγορίες complications, αντικαταστάθηκαν από τις Montre Essentielle, Montre à Complication και Montre Sertie. Η αξιολόγηση απομακρύνεται έτσι από την ταξινόμηση με βάση το φύλο και στρέφεται περισσότερο στον χαρακτήρα, την πολυπλοκότητα και τα χαρακτηριστικά του ρολογιού.

Η αλλαγή έχει πρακτικό ενδιαφέρον. Ένα ρολόι πλέον δεν χρειάζεται να «χωρέσει» σε μια ανδρική ή γυναικεία κατηγορία για να αξιολογηθεί. Η ίδια η κατασκευή βρίσκεται στο επίκεντρο.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η διεύρυνση του Iconic Watch Prize. Το βραβείο μπορεί πλέον να εξετάσει κάθε επιλέξιμο ρολόι, ακόμη κι αν ο κατασκευαστής του δεν το έχει υποβάλει στον διαγωνισμό. Το GPHG δίνει έτσι μεγαλύτερη ελευθερία στην κριτική επιτροπή να αναζητήσει αυτό που θεωρεί πραγματικά εμβληματικό.

Αλλάζει επίσης το Special Jury Prize, το οποίο μπορεί πλέον να απονεμηθεί και σε brand για σημαντική ωρολογιακή εξέλιξη, πέρα από πρόσωπα και οργανισμούς. Και τα unique pieces επιτρέπονται πλέον αποκλειστικά στις κατηγορίες Jewellery Watch και Mechanical Clock.

Δεν είναι απλώς αλλαγές ορολογίας. Δείχνουν μια προσπάθεια του θεσμού να επαναπροσδιορίσει τι ακριβώς θέλει να επιβραβεύσει.

Τι μας λένε οι πρόσφατοι νικητές

Αν θέλει κανείς να καταλάβει τι αναζητά το GPHG, αξίζει να κοιτάξει τους τελευταίους νικητές χωρίς να προσπαθεί να βρει μία και μοναδική φόρμουλα.

Το Breguet Classique Souscription 2025 κέρδισε το Aiguille d’Or πέρυσι. Το ρολόι αντλεί από την ιστορία της Breguet, αλλά δεν περιορίζεται σε μια απλή αναπαραγωγή του παρελθόντος. Η βράβευσή του έδειξε ότι η επιτροπή μπορεί να επιλέξει ένα ρολόι όπου η ιστορική αναφορά, η κατασκευή και η συνολική ταυτότητα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο.

Το ίδιο 2025, το Audemars Piguet Royal Oak Quantième Perpétuel πήρε το Iconic Watch Prize. Εδώ η λογική είναι διαφορετική: το βραβείο αφορά ένα μοντέλο που έχει ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα στο design της σύγχρονης ωρολογοποιίας. Το GPHG δεν επιβράβευσε απλώς ένα καλό perpetual calendar· αναγνώρισε τη διαχρονική σημασία του Royal Oak.

Το 2024, το IWC Portugieser Eternal Calendar κέρδισε το Aiguille d’Or, ενώ το Piaget Polo 79 πήρε το Iconic Watch Prize. Δύο εντελώς διαφορετικές διαδρομές προς την κορυφή: από τη μία ένα ιδιαίτερα απαιτητικό μηχανικά δημιούργημα και από την άλλη ένα design icon που επανήλθε στο προσκήνιο.

Και το 2022, το Grand Seiko Kodo Constant-force Tourbillon κέρδισε το Chronometry Prize. Η διάκριση είχε ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον, καθώς το Kodo συνδυάζει tourbillon και constant-force mechanism στον ίδιο άξονα. Το GPHG αναγνώρισε έτσι μια σημαντική τεχνική προσπάθεια της Grand Seiko, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε ιαπωνικό ρολόι απέκτησε αυτομάτως συλλεκτικό status.

Αυτό είναι ίσως το πιο χρήσιμο συμπέρασμα από τους πρόσφατους νικητές: το GPHG δεν βραβεύει πάντα το πιο περίπλοκο ρολόι, ούτε το ακριβότερο. Η επιτυχία μπορεί να έρθει από την τεχνική καινοτομία, τον σχεδιασμό, την ιστορική σημασία ή τον τρόπο με τον οποίο ένα ρολόι συνοψίζει την ταυτότητα του κατασκευαστή.

Το βραβείο δεν είναι τιμή μεταπώλησης

Εδώ χρειάζεται λίγη απόσταση από τον θόρυβο που ακολουθεί κάθε μεγάλη ωρολογιακή διάκριση.

Μια νίκη στο GPHG μπορεί να αυξήσει την προβολή ενός μοντέλου και να ενισχύσει το ενδιαφέρον των συλλεκτών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για μικρότερους ανεξάρτητους οίκους, για τους οποίους μια διεθνής διάκριση μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρή επιβεβαίωση. Δεν σημαίνει, όμως, ότι το βραβείο μετατρέπεται αυτομάτως σε premium στη δευτερογενή αγορά.

Η τιμή μεταπώλησης είναι αποτέλεσμα πολύ περισσότερων παραγόντων: παραγωγής, διαθεσιμότητας, ιστορίας του μοντέλου, ζήτησης, κατάστασης, service history και, τελικά, του πόσοι αγοραστές είναι πραγματικά διατεθειμένοι να πληρώσουν τη συγκεκριμένη τιμή.

Υπάρχει μάλιστα μια βασική διάκριση που συχνά χάνεται στη συζήτηση για τη secondary market: άλλο η ζητούμενη τιμή και άλλο η τιμή μιας πραγματικής συναλλαγής. Μια αγγελία σε μια πλατφόρμα μεταπώλησης δείχνει την προσδοκία του πωλητή, όχι κατ’ ανάγκη την τελική αξία στην οποία πουλήθηκε το ρολόι.

Το παράδειγμα του Ulysse Nardin Freak One, νικητή του Iconic Watch Prize το 2023, είναι χαρακτηριστικό. Το βραβείο ενίσχυσε τη δημόσια αναγνώριση ενός ιδιαίτερα χαρακτηριστικού μοντέλου, αλλά δεν δημιούργησε από το μηδέν τη συλλεκτική του ταυτότητα. Το Freak είχε ήδη σημαντική θέση στη σύγχρονη ανεξάρτητη ωρολογοποιία.

Για τον συλλέκτη, αυτή η διάκριση έχει σημασία. Ένα GPHG award μπορεί να είναι ένα πολύ ισχυρό κομμάτι της ιστορίας ενός ρολογιού. Δεν είναι όμως πιστοποιητικό μελλοντικής υπεραξίας.

Πώς διαβάζεται πραγματικά η shortlist

Οι 84 υποψηφιότητες του 2026 δεν είναι shopping list. Είναι περισσότερο ένας τρόπος να δεις τι θεωρεί σήμερα σημαντικό η διεθνής ωρολογιακή κοινότητα.

Το πρώτο πράγμα που αξίζει να εξετάσει κανείς είναι η ίδια η δημιουργία. Τι κάνει διαφορετικά; Είναι πραγματικά καινούργια ιδέα ή μια καλή παραλλαγή μιας ήδη γνωστής συνταγής; Το ερώτημα έχει μεγαλύτερη αξία από το πόσο εντυπωσιακό είναι το όνομα στο καντράν.

Μετά έρχεται η κατασκευή. Η πολυπλοκότητα από μόνη της δεν είναι αρετή. Ένα απλούστερο ρολόι, κατασκευασμένο με εξαιρετική συνέπεια και καθαρή σχεδιαστική πρόθεση, μπορεί να έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ένα μηχανικά φορτωμένο δημιούργημα που προσπαθεί να πει τα πάντα ταυτόχρονα.

Έπειτα υπάρχει η ιστορία. Ένα καινούργιο μοντέλο μπορεί να είναι εξαιρετικό, αλλά χρειάζεται χρόνος για να αποδειχθεί αν θα αποκτήσει πραγματική θέση στην ιστορία του brand ή θα ξεχαστεί μετά τον κύκλο των βραβείων.

Και υπάρχει, τέλος, κάτι πολύ πιο απλό: αν θα το φορούσες.

Αυτό είναι το σημείο όπου ένας συλλέκτης ξεχωρίζει από κάποιον που απλώς παρακολουθεί τις τιμές. Η υποψηφιότητα μπορεί να είναι αφορμή για να γνωρίσεις ένα ρολόι. Η βράβευση μπορεί να σε κάνει να το κοιτάξεις ξανά. Η αγορά, όμως, χρειάζεται διαφορετικό κριτήριο.

Γιατί η φετινή λίστα αξίζει προσοχή

Η σημασία του GPHG 2026 δεν περιορίζεται στην τελετή της 7ης Νοεμβρίου.

Η φετινή διαδικασία ξεκίνησε από 320 συμμετοχές και κατέληξε σε 84 δημιουργίες, ενώ οι νέες κατηγορίες αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται και αξιολογείται η σύγχρονη ωρολογοποιία. Παράλληλα, το άνοιγμα του Iconic Watch Prize δίνει στην κριτική επιτροπή τη δυνατότητα να κοιτάξει πέρα από τα ρολόγια που επέλεξαν να υποβάλουν οι ίδιες οι μάρκες.

Αυτό κάνει τη φετινή shortlist πιο ενδιαφέρουσα από έναν απλό κατάλογο υποψηφιοτήτων. Ανάμεσα στα μεγάλα ονόματα υπάρχουν ανεξάρτητοι κατασκευαστές, νέες προσεγγίσεις και ρολόγια που δεν έχουν ακόμη αποκτήσει την αναγνωρισιμότητα των καθιερωμένων οίκων.

Στις αρχές Οκτωβρίου, επομένως, το ενδιαφέρον δεν είναι ακόμη ποιος θα σηκώσει το Aiguille d’Or. Αυτό θα το μάθουμε στη Γενεύη.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο ποια από τα 84 ρολόγια αξίζει να παρακολουθήσεις πριν από τη βράβευση. Και, κυρίως, ποια θα εξακολουθούν να έχουν ενδιαφέρον όταν τα φώτα της τελετής θα έχουν σβήσει.

2026 Edition – Nominated timepieces