Από τον espresso που πίνεις όρθιος πριν φύγεις για το γραφείο μέχρι το AeroPress του Σαββατοκύριακου: ένας οδηγός για τον άνδρα που θέλει να ξέρει τι βάζει στο φλιτζάνι του.

Άλλοι άνδρες ξέρουν από κρασί. Άλλοι από whisky, αυτοκίνητα, sneakers ή ρολόγια. Και υπάρχει πλέον μια κατηγορία που έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει τον καφέ με την ίδια σοβαρότητα: ξέρει τι σημαίνει single origin, κοιτάζει την ημερομηνία καβουρδίσματος και έχει άποψη για το αν ο Ethiopia ταιριάζει περισσότερο στο V60 ή στο AeroPress.

Δεν χρειάζεται να γίνεις ένας από αυτούς. Αρκεί να καταλάβεις πέντε-έξι βασικά πράγματα και να βρεις τον καφέ που σου ταιριάζει.

Γιατί ο καλός καφές, όπως ένα καλό πουκάμισο ή ένα σωστό ποτήρι whisky, δεν χρειάζεται ιδιαίτερη επίδειξη. Απλώς κάνει καλύτερη τη στιγμή.

Single origin: τι σημαίνει πραγματικά;

Αν έχεις σταθεί μπροστά σε έναν specialty coffee roaster, πιθανότατα έχεις δει σακούλες που γράφουν Ethiopia, Colombia, Brazil, Kenya και από κάτω ένα σωρό πληροφορίες.

Το single origin σημαίνει, απλά, ότι ο καφές προέρχεται από συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση και όχι από ένα blend διαφορετικών origins.

Και αυτό έχει σημασία.

Το υψόμετρο, το κλίμα, η ποικιλία του φυτού, το έδαφος και ο τρόπος επεξεργασίας του καρπού επηρεάζουν το τελικό γευστικό προφίλ.

Με άλλα λόγια, δύο καφέδες δεν χρειάζεται να έχουν καμία σχέση μεταξύ τους μόνο και μόνο επειδή και οι δύο λέγονται «καφές».

Βρες το origin που σου ταιριάζει

Δεν χρειάζεται να θυμάσαι ολόκληρο τον χάρτη της coffee belt. Ξεκίνα από τέσσερις χώρες.

Ethiopia – ο αρωματικός : Αν ο καφές σου αρέσει πιο φωτεινός, αρωματικός και φρουτώδης, ξεκίνα από την Αιθιοπία.

Jasmine, bergamot, peach, citrus, berries είναι μερικές από τις νότες που μπορεί να συναντήσεις.

Είναι ο καφές που μπορεί να σε κάνει να σηκώσεις το φλιτζάνι λίγο πιο κοντά στη μύτη πριν πιεις.

Το προτιμάς αν: βαριέσαι τον προβλέψιμο καφέ.

Ιδανικά: V60 ή AeroPress.

Colombia – ο versatile : Η Κολομβία είναι ίσως η πιο εύκολη επιλογή για να μπεις στον specialty κόσμο χωρίς να νιώσεις ότι άλλαξες πλανήτη.

Μπορεί να έχει φρούτο και οξύτητα, αλλά και καραμέλα, σοκολάτα ή ξηρούς καρπούς, ανάλογα με την περιοχή, την ποικιλία και την επεξεργασία.

Το προτιμάς αν: θέλεις έναν καφέ με χαρακτήρα αλλά όχι υπερβολές.

Ιδανικά: σχεδόν παντού — από AeroPress μέχρι espresso.

Brazil – ο espresso guy : Αν η πρώτη σου σκέψη όταν ακούς «καφές» είναι ένας διπλός espresso, κοίτα προς Βραζιλία.

Σοκολάτα, κακάο, καραμέλα, φουντούκι και γεμάτο σώμα είναι συχνά χαρακτηριστικά που συναντάμε σε βραζιλιάνικους καφέδες.

Είναι πιο κοντά σε αυτό που οι περισσότεροι έχουμε μάθει να θεωρούμε «καφέ», αλλά με πολύ μεγαλύτερη καθαρότητα και πολυπλοκότητα.

Το προτιμάς αν: θέλεις σώμα και ένταση χωρίς υπερβολική οξύτητα.

Ιδανικά: espresso ή moka pot.

Kenya – ο δύσκολος : Ο Kenya δεν προσπαθεί να αρέσει σε όλους.

Έχει έντονη οξύτητα, φρούτο και συχνά μια σχεδόν wine-like αίσθηση. Berries, blackcurrant, citrus και άλλα έντονα αρωματικά χαρακτηριστικά.

Είναι η επιλογή για όταν έχεις ήδη αρχίσει να ψάχνεις κάτι πέρα από τον «δυνατό καφέ».

Το προτιμάς αν: θέλεις ο καφές να είναι μέρος της εμπειρίας και όχι απλώς το καύσιμο της ημέρας.

Ιδανικά: V60 ή AeroPress.

Washed ή Natural;

Αυτές οι δύο λέξεις θα εμφανίζονται ξανά και ξανά στις σακούλες specialty coffee. Δεν περιγράφουν το roast. Περιγράφουν τον τρόπο επεξεργασίας του καρπού.

Washed: ο καρπός απομακρύνεται από τον κόκκο πριν από την ξήρανση. Συνήθως δίνει μεγαλύτερη καθαρότητα και πιο ευδιάκριτη οξύτητα.

Natural: ο καρπός αποξηραίνεται μαζί με τον κόκκο. Συχνά οδηγεί σε περισσότερη γλυκύτητα και πιο έντονο φρουτώδες προφίλ.

Honey: μέρος της σάρκας παραμένει στον κόκκο κατά την ξήρανση, δημιουργώντας μια διαφορετική ισορροπία γλυκύτητας και καθαρότητας.

Δεν υπάρχει σωστή απάντηση. Υπάρχει αυτό που θέλεις να πιεις.

Light roast ή dark roast;

Εδώ γίνεται συχνά το πρώτο λάθος. Ο dark roast δεν είναι απαραίτητα πιο δυνατός καφές.

Το roast επηρεάζει κυρίως το γευστικό προφίλ. Τα πιο σκούρα καβουρδίσματα τείνουν προς κακάο, καραμέλα, καβουρδισμένες και πικρές νότες, ενώ τα light roasts αφήνουν περισσότερο χώρο στα φρουτώδη, floral και όξινα χαρακτηριστικά του καφέ.

Αν αγοράζεις single origin για πρώτη φορά, ένα light ή medium roast είναι καλό σημείο εκκίνησης. Ειδικά αν θέλεις να καταλάβεις τι ακριβώς αγόρασες.

Τέσσερις τρόποι να τον πιεις

Και εδώ αρχίζουν τα ενδιαφέροντα. Γιατί μπορεί να έχεις έναν εξαιρετικό κόκκο και να πάρεις τέσσερα διαφορετικά φλιτζάνια.

Espresso – το καθημερινό σου uniform: Μικρός, συμπυκνωμένος και απαιτητικός.

Ο espresso είναι ίσως ο πιο γρήγορος τρόπος να καταλάβεις αν έχεις κάνει σωστά τα πράγματα. Άλεσμα, δόση, θερμοκρασία, χρόνος και πίεση πρέπει να συνεργαστούν.

Ένας single-origin Ethiopia μπορεί να δώσει έναν εντελώς διαφορετικό espresso από έναν Brazil.

Ο πρώτος μπορεί να είναι φρουτώδης και αρωματικός. Ο δεύτερος πιο γεμάτος, σοκολατένιος και nutty.

Και όχι, δεν χρειάζεσαι απαραίτητα blend για να φτιάξεις καλό espresso.

Για ποιον: για τον άνδρα που θέλει το πρωινό του γρήγορο, δυνατό και σωστό.

AeroPress – το weekend project: Είναι μικρό, πρακτικό και αρκετά ευέλικτο ώστε να μπορείς να πειραματίζεσαι χωρίς να μετατρέψεις την κουζίνα σε εργαστήριο.

Αλλάζει εύκολα ανάλογα με το άλεσμα, τη θερμοκρασία, την ποσότητα νερού και τον χρόνο εκχύλισης.

Είναι ιδανικό για κάποιον που θέλει να μάθει λίγο περισσότερο τον καφέ του χωρίς να χρειάζεται να αποκτήσει πτυχίο barista.

Για ποιον: για τον άνδρα που του αρέσει να φτιάχνει κάτι σωστά και να βελτιώνει τη συνταγή του.

V60 – για όσους προσέχουν τις λεπτομέρειες: Το V60 είναι ο τρόπος να αφήσεις τον ίδιο τον κόκκο να μιλήσει.

Το χάρτινο φίλτρο κρατά μεγάλο μέρος των ελαίων και των στερεών, δημιουργώντας ένα καθαρό φλιτζάνι που αναδεικνύει περισσότερο τα αρωματικά χαρακτηριστικά.

Εδώ ένας καλός μύλος έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο φαντάζεσαι.

Για ποιον: για τον άνθρωπο που προσέχει τις λεπτομέρειες — και όχι μόνο όταν αγοράζει ρολόι.

Moka Pot – το old-school move: Η moka pot δεν είναι espresso machine. Είναι κάτι δικό της.

Δίνει συμπυκνωμένο, έντονο καφέ και έχει ένα πλεονέκτημα που δύσκολα συναγωνίζεται οποιοδήποτε νέο gadget: είναι απλή, όμορφη και έχει τελετουργία.

Βάλε τη στο μάτι της κουζίνας, περίμενε και άφησε το άρωμα να γεμίσει το σπίτι.

Για ποιον: για εκείνον που προτιμά ένα αντικείμενο με χαρακτήρα από άλλη μία ηλεκτρονική συσκευή στον πάγκο.

Το coffee setup που αξίζει να έχεις σπίτι

Δεν χρειάζεσαι δέκα συσκευές. Αν θέλεις να ξεκινήσεις σωστά, επένδυσε σε τέσσερα πράγματα:

Έναν καλό μύλο. Είναι σημαντικότερος απ’ όσο νομίζεις.

Μια ζυγαριά. Όχι επειδή πρέπει να ζυγίζεις τα πάντα στη ζωή σου. Επειδή η συνέπεια κάνει τη διαφορά στην εκχύλιση.

Μια καλή μέθοδο brewing. AeroPress, V60, moka pot ή espresso machine. Διάλεξε μία και μάθε την καλά.

Φρέσκους κόκκους. Κοίτα την ημερομηνία καβουρδίσματος και αγόραζε ποσότητα που μπορείς να καταναλώσεις όσο είναι ακόμη φρέσκια.

Το υπόλοιπο είναι κυρίως marketing ή δικαιολογία για να αγοράσεις άλλο ένα gadget.

Το μικρό τεστ

Την επόμενη φορά που θα πας σε έναν καλό roaster, μην πεις απλώς «θέλω έναν δυνατό καφέ». Πες τι σου αρέσει.

«Θέλω κάτι σοκολατένιο και γεμάτο.» Πήγαινε προς Brazil.

«Θέλω κάτι φρουτώδες και αρωματικό.» Δοκίμασε Ethiopia.

«Θέλω κάτι με έντονη οξύτητα και χαρακτήρα.» Κοίτα προς Kenya.

Και αν δεν ξέρεις ακόμη τι σου αρέσει, ακόμη καλύτερα. Πάρε δύο διαφορετικούς single origins και δοκίμασέ τους δίπλα-δίπλα. Αυτός είναι ίσως ο πιο γρήγορος τρόπος να αποκτήσεις προσωπική άποψη.

Γιατί στο τέλος, το coffee geekery δεν είναι να ξέρεις να προφέρεις όλες τις ποικιλίες ούτε να διορθώνεις τον barista για την πίεση της μηχανής.

Είναι να ανοίγεις το ντουλάπι το πρωί και να ξέρεις ακριβώς γιατί διάλεξες αυτόν τον καφέ.

Και να τον φτιάχνεις όπως σου αρέσει.

Πέντε καφέδες για να ξεκινήσεις τώρα

Δεν χρειάζεται να ψάξεις σε κάποιο obscure coffee forum του Βερολίνου. Υπάρχουν αξιόλογοι single origins και στην ελληνική αγορά.

01. Ethiopia Guji Watercare – Coffee Island: Για την πρώτη επαφή με έναν αρωματικό Ethiopia. Διατίθεται σε συσκευασία 200g και βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη σειρά single estates της Coffee Island.

02. Ethiopia Sidamo GR.1 Nensebo Microlot – Ο Βραζιλιάνος: Για κάτι πιο geeky: microlot από Sidamo Nensebo, με floral χαρακτήρα, jasmine, grapefruit, blood orange και apricot. Διατίθεται σε 250g.

03. Colombia Popayán Supremo EP – Ο Βραζιλιάνος: Η πιο ασφαλής επιλογή για όποιον θέλει να περάσει στον specialty καφέ χωρίς να απομακρυνθεί πολύ από τα πιο οικεία γευστικά προφίλ. Φουντούκι, toasted καραμέλα, σοκολάτα και γεμάτο σώμα.

04. Brazil Daterra Santos Sun Rise – Ο Βραζιλιάνος: Για espresso ή moka pot. Milk chocolate, walnut και κίτρινα φρούτα, με ήπια οξύτητα και αρκετή γλυκύτητα. Προέρχεται από το Daterra Estate της Βραζιλίας.

05. Kenya Nyeri Hill AA – Mokka Specialty Coffee: Για εκείνον που θέλει να δοκιμάσει την πιο φωτεινή και απαιτητική πλευρά του καφέ. Είναι washed Kenya από Nyeri και διατίθεται καβουρδισμένος.

Αν ξεκινούσα από έναν μόνο: Colombia Popayán.
Αν ήθελα να καταλάβω τι σημαίνει πραγματικά specialty: Ethiopia Sidamo.
Αν ήθελα espresso κάθε πρωί: Brazil Daterra.