Είσαι άντρας; Άνοιξες ποτέ το κινητό και είδες βίντεο που σε κάνουν να αναρωτιέσαι πότε έγινε κανονικό το να κρατάς πάνινη τσάντα (tote bag θα έλεγε ο «ψαγμένος») και να ξέρεις όλες τις σωστές λέξεις για ευεξία;
Welcome to the era του «θεατρικού άντρα» – του άντρα που παίζει «ρόλο» αντί να ζει.
Η μόδα, τα κοινωνικά δίκτυα και μια δόση κυνισμού έφτιαξαν ένα νέο στερεότυπο: άντρες που προσποιούνται ενδιαφέρον για πράγματα επειδή έτσι τραβούν την προσοχή.
Από μαθήματα περιποίησης μέχρι συναισθηματικές εξομολογήσεις που μοιάζουν πιο πολύ με σενάριο παρά με ειλικρίνεια, ο κόσμος τα βλέπει, τα σχολιάζει και τα κοροϊδεύει.
Το αποτέλεσμα; Μια κουλτούρα που μας κάνει να γελάμε – αλλά και να προβληματιζόμαστε.
Στο πεδίο, το στίγμα παίρνει πιο συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: άντρες – κυρίως κάτω των 35 – που αναζητούν ταυτότητα και αναγνωρισμότητα αναπαράγουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα (περιποίηση προσώπου μπροστά στην κάμερα, συναισθηματικές εξομολογήσεις σε μικρά κλιπ, φωτογραφίες με ελεγχόμενη ευαισθησία) τα οποία γίνονται γρήγορα πρότυπα.
Πίσω από πολλά κλιπ υπάρχει οικονομικό κίνητρο – συνεργασίες, χορηγίες, αύξηση ακολούθων – αλλά και μια πολιτισμική ανταμοιβή: τα like ως ένδειξη αποδοχής.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό: από τη μια, δυνατότητα ανανέωσης των στερεοτύπων του ανδρισμού· από την άλλη, χώρος όπου η αυθεντικότητα συγχέεται με την προβολή και όσοι χρειάζονται στήριξη χάνουν τη φωνή τους μέσα στη φασαρία.
Γιατί προκαλεί τόση συζήτηση; Επειδή ακουμπάει στην παλιά αμηχανία γύρω από το τι σημαίνει «άντρας» σήμερα.
Κάποιοι το βλέπουν (ή το αποδέχονται) ως απελευθέρωση: μπορείς να ντύνεσαι, να φροντίζεσαι και να εκφράζεσαι.
Άλλοι το βλέπουν σαν θέατρο – επικοινωνιακή βιτρίνα για likes και συνεργασίες.
Υπάρχουν και οι πρακτικές συνέπειες. Όταν η εικόνα, μέσω της αυτοπροβολής, αντικαθιστά την ουσιαστική κουβέντα, χάνεται η αληθινή σύνδεση. Όταν όλα γίνονται παράσταση, οι πιο ευάλωτοι μένουν έξω.
Η σάτιρα προκαλεί γέλια, όμως πίσω από τα γέλια υπάρχουν άνθρωποι που νιώθουν μόνοι.
Τι κάνουμε; Ξεκινάμε απλά: λιγότερη παράσταση, περισσότερη ειλικρίνεια.
Να μιλάμε για τα δύσκολα χωρίς τυμπανοκρουσίες. Σε φίλους, σε παρέες, σε μικρές ομάδες στήριξης. Χωρίς hashtag.
Να φοράμε ό,τι θέλουμε χωρίς να το κάνουμε θέαμα και να απαιτούμε διαφάνεια σε συνεργασίες.
Στηρίζουμε δημιουργούς που δείχνουν αυθεντικότητα και δεν κυνηγούν μόνο το like.
Προσωπικά δεν πρόκειται να κρίνω την αλλαγή. Την καλωσορίζω. Άλλωστε δεν βλέπω να υπάρχει κάποιο πρόβλημα, αφού πρόκειται για μια κοινωνική τάση. Ωστόσο δεν μπορώ παρά να καταδικάσω την επιδερμική προβολή που… στεγάζει μοναξιά.
Θέλω περισσότερη ευθύνη από τα Μέσα και περισσότερο θάρρος από εμάς. Όχι μόνο ειρωνεία και swipe – ας μιλήσουμε και ας βοηθήσουμε. Ας ρωτήσουμε, ας στηρίξουμε, ας ανοίξουμε συζητήσεις που πραγματικά βοηθούν.
Το trending δεν αντικαθιστά το αληθινό – αν το διαδίκτυο μας ενοχλεί, ας γίνουμε λιγότερο θεατρικοί και περισσότερο αληθινοί. Δηλαδή ο εαυτός μας.
