Το άρωμα και το αποσμητικό δεν είναι οι μοναδικοί παράγοντες που επηρεάζουν το πώς μυρίζεις. Έρευνες σε άνδρες δείχνουν ότι οι διατροφικές συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν τη φυσική οσμή του σώματος. Ποιον ρόλο παίζουν τα φρούτα, τα λαχανικά, το κόκκινο κρέας και το σκόρδο;

Μπορεί να έχεις βρει την ιδανική κολόνια, να μην παραλείπεις ποτέ το αποσμητικό σου και να προσέχεις σχολαστικά την προσωπική σου υγιεινή. Υπάρχει, ωστόσο, ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει τη φυσική μυρωδιά του σώματός σου και δεν βρίσκεται στο ράφι του μπάνιου. Βρίσκεται στο πιάτο σου.

Η σχέση ανάμεσα στη διατροφή και στη σωματική οσμή έχει απασχολήσει ερευνητές που μελέτησαν τον ανδρικό ιδρώτα και τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτός από τους άλλους. Τα ευρήματα έχουν ενδιαφέρον, κυρίως επειδή αμφισβητούν ορισμένες διαδεδομένες αντιλήψεις. Το κόκκινο κρέας ενδέχεται να επηρεάζει τη μυρωδιά περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε, ενώ το σκόρδο, παρά τη γνωστή επίδρασή του στην αναπνοή, έχει δώσει απροσδόκητα αποτελέσματα σε πειράματα για την οσμή της μασχάλης.

Πριν αρχίσεις, πάντως, να αλλάζεις το καθημερινό σου μενού, χρειάζεται μια διευκρίνιση. Οι σχετικές μελέτες είναι περιορισμένες και δεν αποδεικνύουν ότι κάποια συγκεκριμένη τροφή μπορεί να σε κάνει να μυρίζεις καλύτερα. Δείχνουν ότι η διατροφή είναι ένας από τους παράγοντες που διαμορφώνουν τη φυσική οσμή, μαζί με τη γενετική, τα βακτήρια του δέρματος, την εφίδρωση και τις συνθήκες της καθημερινότητας.

Πώς δημιουργείται η φυσική μυρωδιά του σώματος

Ο ιδρώτας, σε μεγάλο βαθμό, δεν έχει έντονη οσμή όταν παράγεται. Η χαρακτηριστική μυρωδιά εμφανίζεται κυρίως όταν τα βακτήρια που ζουν φυσιολογικά στην επιδερμίδα διασπούν ουσίες που υπάρχουν στις εκκρίσεις των ιδρωτοποιών αδένων.

Οι αποκρινείς ιδρωτοποιοί αδένες, που εντοπίζονται μεταξύ άλλων στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα, έχουν ιδιαίτερη σημασία σε αυτή τη διαδικασία. Οι εκκρίσεις τους περιέχουν συστατικά τα οποία μπορούν να μετατραπούν από τα βακτήρια σε πτητικές ενώσεις με χαρακτηριστική μυρωδιά.

Γι’ αυτό δύο άνδρες που ιδρώνουν περίπου το ίδιο δεν μυρίζουν απαραίτητα με τον ίδιο τρόπο. Η σύνθεση του μικροβιώματος του δέρματος, οι ορμονικές μεταβολές, η κληρονομικότητα, τα φάρμακα και οι συνήθειες προσωπικής υγιεινής μπορούν να επηρεάζουν το αποτέλεσμα.

Η διατροφή προστίθεται σε αυτή την εξίσωση. Ορισμένες ουσίες που προέρχονται από τρόφιμα ή από τον μεταβολισμό τους μπορούν να επηρεάσουν τις σωματικές εκκρίσεις. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με κάθε τροφή και δεν αντιδρούν όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο.

Τι έδειξε η έρευνα για τα φρούτα και τα λαχανικά

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2017 στο επιστημονικό περιοδικό Evolution and Human Behavior εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην ποιότητα της διατροφής και στην οσμή του ανδρικού ιδρώτα.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από τις μασχάλες ανδρών και ζήτησαν από γυναίκες να αξιολογήσουν τη μυρωδιά τους. Παράλληλα, εξέτασαν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων και χρησιμοποίησαν μετρήσεις του χρώματος του δέρματος ως έμμεσο δείκτη πρόσληψης καροτενοειδών, ουσιών που συναντώνται σε πολλά φρούτα και λαχανικά.

Το βασικό εύρημα ήταν ότι οι άνδρες με ενδείξεις υψηλότερης κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών είχαν ιδρώτα που αξιολογήθηκε ως πιο ευχάριστος. Οι γυναίκες που συμμετείχαν στην αξιολόγηση περιέγραψαν ορισμένα δείγματα ως περισσότερο φρουτώδη, γλυκά ή λουλουδάτα.

Η ίδια έρευνα κατέγραψε συσχέτιση ανάμεσα στην υψηλότερη πρόσληψη υδατανθράκων και σε λιγότερο ευχάριστη, εντονότερη οσμή. Αυτό δεν σημαίνει ότι το ψωμί, τα ζυμαρικά ή οι πατάτες προκαλούν κακοσμία. Η μελέτη ήταν παρατηρητική και δεν απομόνωσε την επίδραση συγκεκριμένων τροφίμων.

Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι η πρόσληψη κρέατος, αυγών, λιπαρών και τόφου συνδέθηκε, σύμφωνα με τις αυτοαναφορές των συμμετεχόντων, με πιο ευχάριστη οσμή. Το εύρημα αυτό δείχνει πόσο δύσκολο είναι να αποδώσουμε τη φυσική μυρωδιά σε μία μόνο διατροφική συνήθεια.

Το κόκκινο κρέας επηρεάζει πραγματικά τη μυρωδιά;

Μια παλαιότερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2006 στο Chemical Senses, εξέτασε πιο συγκεκριμένα την επίδραση του κόκκινου κρέατος.

Στο πείραμα συμμετείχαν 17 άνδρες, οι οποίοι ακολούθησαν δύο διαφορετικές διατροφικές περιόδους διάρκειας δύο εβδομάδων. Στη μία κατανάλωναν κόκκινο κρέας και στην άλλη το απέφευγαν. Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα οσμής από τις μασχάλες τους και τα έδωσαν σε 30 γυναίκες για αξιολόγηση, χωρίς να γνωρίζουν ποια διατροφή είχε ακολουθήσει κάθε άνδρας.

Τα δείγματα της περιόδου χωρίς κρέας κρίθηκαν, κατά μέσο όρο, πιο ευχάριστα, πιο ελκυστικά και λιγότερο έντονα.

Η συγκεκριμένη μελέτη έχει ενδιαφέρον επειδή συνέκρινε διαφορετικές διατροφικές συνθήκες στους ίδιους ανθρώπους. Το δείγμα της, ωστόσο, ήταν μικρό και τα αποτελέσματά της δεν αρκούν για να υποστηρίξουμε ότι η κατανάλωση κόκκινου κρέατος προκαλεί κακοσμία σε όλους τους άνδρες.

Άλλωστε, η μελέτη του 2017 δεν κατέγραψε την ίδια απλή σχέση. Το ασφαλέστερο συμπέρασμα είναι ότι το κρέας μπορεί να επηρεάζει την οσμή υπό ορισμένες συνθήκες, αλλά η επίδρασή του δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.

Το παράδοξο με το σκόρδο

Το σκόρδο είναι από τα πρώτα τρόφιμα που σκέφτεται κανείς όταν γίνεται λόγος για δυσάρεστες μυρωδιές. Οι θειούχες ενώσεις του μπορούν να επηρεάσουν έντονα την αναπνοή, ακόμη και αρκετή ώρα μετά το γεύμα.

Η επίδρασή του στη μυρωδιά της μασχάλης, όμως, φαίνεται πως είναι πιο σύνθετη.

Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2016 στο Appetite, επιστήμονες εξέτασαν την οσμή ανδρών έπειτα από κατανάλωση σκόρδου. Συνολικά, 42 άνδρες συμμετείχαν σε τρία πειράματα, ενώ 82 γυναίκες αξιολόγησαν δείγματα οσμής.

Στο πρώτο πείραμα δεν καταγράφηκε σημαντική διαφορά. Στα επόμενα, όπου χρησιμοποιήθηκαν μεγαλύτερες ποσότητες σκόρδου ή συμπληρώματα, ορισμένα δείγματα αξιολογήθηκαν ως πιο ευχάριστα, πιο ελκυστικά ή λιγότερο έντονα.

Οι ερευνητές εξέτασαν την πιθανότητα οι βιοδραστικές ουσίες του σκόρδου να σχετίζονται με αυτές τις διαφορές. Δεν αποδείχθηκε, ωστόσο, συγκεκριμένος μηχανισμός που να εξηγεί οριστικά το αποτέλεσμα.

Το σημαντικό εδώ είναι η διάκριση ανάμεσα στη σωματική οσμή και στην αναπνοή. Ένα τρόφιμο μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά τις δύο. Το σκόρδο παραμένει χαρακτηριστικό παράδειγμα, χωρίς αυτό να αποτελεί λόγο να αυξήσεις την κατανάλωσή του για να βελτιώσεις τη μυρωδιά σου.

Ποιες τροφές αξίζει να υπάρχουν συχνότερα στο πιάτο σου

Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν τη δημιουργία μιας επιστημονικά τεκμηριωμένης λίστας με τρόφιμα που λειτουργούν ως φυσικά αποσμητικά. Υποστηρίζουν όμως την αξία μιας διατροφής πλούσιας σε φρούτα και λαχανικά, η οποία έχει ούτως ή άλλως σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Στο ελληνικό τραπέζι, αυτό μεταφράζεται σε επιλογές που δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις.

Τα καρότα, οι ντομάτες, οι πιπεριές και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά προσφέρουν διαφορετικά καροτενοειδή και άλλα θρεπτικά συστατικά. Τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια και τα υπόλοιπα φρούτα μπορούν να συμπληρώνουν καθημερινά τη διατροφή σου.

Τα όσπρια, όπως οι φακές, τα ρεβίθια και τα φασόλια, αποτελούν πρακτικές επιλογές φυτικής πρωτεΐνης και μπορούν να αντικαθιστούν περιστασιακά ένα γεύμα με κρέας. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν αποδεδειγμένη αποσμητική δράση.

Το ελαιόλαδο και τα ψάρια συμπληρώνουν ένα ισορροπημένο μεσογειακό διατροφικό πρότυπο, χωρίς να υπάρχουν επαρκή δεδομένα ότι βελτιώνουν άμεσα τη σωματική οσμή.

Το ίδιο ισχύει για το γιαούρτι, τα φρέσκα μυρωδικά και τα υπόλοιπα τρόφιμα που συχνά παρουσιάζονται στο διαδίκτυο ως λύσεις κατά της κακοσμίας. Η κατανάλωσή τους μπορεί να έχει διατροφική αξία, αλλά δεν έχει τεκμηριωθεί ότι αλλάζει προβλέψιμα τη μυρωδιά του ιδρώτα.

Αλκοόλ και καυτερά φαγητά: Τι μπορεί να παρατηρήσεις

Το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει τη μυρωδιά της αναπνοής και του σώματος, καθώς μέρος των ουσιών που σχετίζονται με τον μεταβολισμό του αποβάλλεται και μέσω της αναπνοής ή των σωματικών εκκρίσεων.

Τα καυτερά φαγητά, από την άλλη, μπορούν να προκαλέσουν εφίδρωση. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ιδρώτας αποκτά αυτομάτως δυσάρεστη μυρωδιά, αλλά η αυξημένη υγρασία στο δέρμα μπορεί να ευνοήσει τις συνθήκες υπό τις οποίες αναπτύσσεται η χαρακτηριστική σωματική οσμή.

Ορισμένα μπαχαρικά και τρόφιμα με έντονες αρωματικές ενώσεις ενδέχεται επίσης να επηρεάζουν τη μυρωδιά σε κάποιους ανθρώπους. Η αντίδραση δεν είναι ίδια για όλους και συχνά εξαρτάται από την ποσότητα.

Αν έχεις παρατηρήσει ότι μετά από συγκεκριμένα γεύματα η φυσική σου οσμή αλλάζει αισθητά, μπορείς να εξετάσεις αν υπάρχει επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Δεν χρειάζεται να αποκλείσεις ολόκληρες ομάδες τροφίμων χωρίς σαφή λόγο.

Μπορεί η μεσογειακή διατροφή να κάνει τη διαφορά;

Η μεσογειακή διατροφή περιλαμβάνει αρκετά από τα τρόφιμα που σχετίστηκαν με ευνοϊκότερες αξιολογήσεις στη μελέτη του 2017, κυρίως φρούτα και λαχανικά.

Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον σημείο σύγκλισης, όχι απόδειξη ότι η μεσογειακή διατροφή βελτιώνει τη φυσική μυρωδιά του σώματος. Δεν υπάρχουν επαρκείς κλινικές δοκιμές που να έχουν εξετάσει άμεσα αυτό το ερώτημα.

Στην πράξη, ένα καθημερινό πρόγραμμα με σαλάτες, χόρτα, εποχικά φρούτα, όσπρια και μέτρια κατανάλωση κόκκινου κρέατος αποτελεί μια λογική διατροφική επιλογή. Δεν χρειάζεται να του αποδώσουμε ιδιότητες που η επιστήμη δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει.

Αντίστοιχα, η καλή ενυδάτωση είναι σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι η κατανάλωση περισσότερου νερού από όσο χρειάζεσαι αραιώνει τις ουσίες του ιδρώτα με τρόπο που εξαλείφει τη σωματική οσμή.

Γιατί η διατροφή δεν αντικαθιστά την προσωπική υγιεινή

Ακόμη και αν οι διατροφικές σου συνήθειες επηρεάζουν τη φυσική μυρωδιά σου, ο καθαρισμός του δέρματος και η διαχείριση της εφίδρωσης παραμένουν οι πιο άμεσοι τρόποι αντιμετώπισης της κακοσμίας.

Το καθημερινό πλύσιμο, ιδιαίτερα στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα, βοηθά στην απομάκρυνση ιδρώτα και βακτηρίων. Εξίσου σημαντικά είναι τα καθαρά ρούχα, ειδικά μετά την προπόνηση.

Υπάρχει επίσης διαφορά ανάμεσα στο αποσμητικό και στο αντιιδρωτικό. Το πρώτο στοχεύει κυρίως στον περιορισμό ή στην κάλυψη της οσμής, ενώ το δεύτερο μειώνει την ποσότητα του ιδρώτα που φτάνει στην επιφάνεια του δέρματος.

Αν γυμνάζεσαι συχνά, δώσε προσοχή και στα αθλητικά ρούχα. Ορισμένα συνθετικά υφάσματα μπορούν να συγκρατούν οσμές ακόμη και μετά το πλύσιμο, ιδιαίτερα όταν παραμένουν υγρά για πολλές ώρες.

Μια ακόμη λεπτομέρεια που συχνά παραβλέπεται είναι το στρες. Η συναισθηματική εφίδρωση μπορεί να ενεργοποιεί τους αποκρινείς αδένες, επηρεάζοντας τη χαρακτηριστική μυρωδιά της μασχάλης.

Πότε μια αλλαγή στη μυρωδιά χρειάζεται ιατρικό έλεγχο

Η φυσική οσμή του σώματος μπορεί να μεταβάλλεται περιστασιακά χωρίς να υπάρχει πρόβλημα υγείας. Ένα διαφορετικό γεύμα, η έντονη άσκηση, η ζέστη ή η λήψη ορισμένων φαρμάκων ενδέχεται να επηρεάζουν τη μυρωδιά.

Αν όμως παρατηρήσεις απότομη, ανεξήγητη ή επίμονη αλλαγή, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από υπερβολική εφίδρωση ή άλλα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ορισμένες μεταβολικές και ορμονικές διαταραχές, λοιμώξεις ή παθήσεις μπορούν να επηρεάζουν τη σωματική οσμή. Δεν είναι σωστό να επιχειρείς να αναγνωρίσεις κάποια πάθηση αποκλειστικά από τη μυρωδιά.

Οι αλλαγές στη διατροφή μπορεί να έχουν θέση στην καθημερινή φροντίδα, αλλά δεν αποτελούν υποκατάστατο της διάγνωσης ή της κατάλληλης θεραπείας.

Η επιστημονική έρευνα για την ανδρική σωματική οσμή βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο. Τα διαθέσιμα πειράματα δείχνουν ότι όσα τρως μπορούν να επηρεάσουν το πώς μυρίζεις, χωρίς να προσφέρουν μια αξιόπιστη συνταγή για το ιδανικό αποτέλεσμα. Μέχρι να έχουμε μεγαλύτερες και πιο αντιπροσωπευτικές μελέτες, τα φρούτα, τα λαχανικά και μια ισορροπημένη διατροφή έχουν αρκετούς λόγους να βρίσκονται στο καθημερινό μενού σου, ακόμη κι αν η μυρωδιά σου δεν αλλάξει καθόλου.