Υπάρχει ένα κοινό παράπονο που ακούγεται όλο και πιο δυνατά στις παρέες, στα μπαρ, στα γκρουπ μηνυμάτων: οι σχέσεις ξεκινάνε γρήγορα και τελειώνουν ακόμα πιο γρήγορα.
Η αντοχή των δεσμών μοιάζει να έχει γίνει πολυτέλεια. Αν το κοιτάξεις από την πλευρά των ανδρών, το φαινόμενο έχει πολλά πρόσωπα – τεχνολογικά, ψυχολογικά – και δεν μπορεί να αναχθεί σε μια απλή εξήγηση.
Τα dating apps άλλαξαν τα πάντα. Είναι εύκολο να συναντήσεις επιλογές, αλλά δύσκολο να επενδύσεις σε μία.
Το swipe των nanoseconds και το μήνυμα δημιουργούν μια αγορά όπου η διαθεσιμότητα μοιάζει ατελείωτη: πάντα υπάρχει «κάποιος καλύτερος». Αυτό τρέφει την επιθυμία για νέες εμπειρίες και μειώνει την υπομονή για τις δυσκολίες που κάθε σχέση φέρνει.
Για πολλούς άνδρες, η ευκαιρία είναι εθιστική ακόμα κι αν στο βάθος θέλουν βαθύτερη σύνδεση. Το αποτέλεσμα είναι μια αίσθηση παρατεταμένης επιλογής που υπονομεύει τη δέσμευση.
Η δέσμευση φοβάται τον κίνδυνο του «χαμένου» άλλου δρόμου. Με την αυτοπραγμάτωση να κυριαρχεί στις μέρες μας, πολλοί φοβούνται ότι η επιλογή ενός συντρόφου σημαίνει να στερήσουν άλλες εκδοχές της ζωής τους.
Αυτός ο φόβος μεταμφιέζεται σε αναβλητικότητα: αναβολή σημαντικών συνομιλιών, αναβολή σχεδίων από κοινού, αποφυγή σοβαρών δεσμεύσεων.
Πολλοί άνδρες δεν μεγαλώνουν με σαφή μοντέλα για το πώς λειτουργεί μια ισότιμη, συναισθηματικά ώριμη σχέση. Και όταν ο φόβος συνδυάζεται με την ευκολία επιλογής, η δέσμευση γίνεται ακόμα πιο σπάνια.
Οι προσδοκίες έχουν αλλάξει και συχνά είναι αντιφατικές.
Από τη μία ζητείται από τους άνδρες να είναι «συναισθηματικά παρόντες», από την άλλη τους διδάσκουν να διατηρούν ανεξαρτησία και να μην δείχνουν «αδυναμία».
Αυτή η σύγκρουση δημιουργεί σύγχυση. Πολλοί δεν ξέρουν πώς να εκδηλώσουν τις ανάγκες τους χωρίς να φοβηθούν ότι θα κριθούν.
Επιπλέον, τα κοινωνικά πρότυπα για την επιτυχία, την καριέρα και την αυτονομία προσθέτουν πίεση. Και όταν η καθημερινότητα γεμίζει με άγχος, οι σχέσεις παίρνουν τη λιγότερη προτεραιότητα.
Η επικοινωνία που απαιτείται για να κρατήσει μια σχέση είναι σκληρή δουλειά. Η ρομαντική αφήγηση της «χημείας» δεν επαρκεί όταν εμφανίζονται τρίχες στην ενδυμασία, κουτσουλιές στο οικονομικό, διαφορετικές προσδοκίες για το μέλλον.
Πολλοί άνδρες δεν έχουν μάθει τεχνικές συγκρούσεων ή πώς να μιλούν ανοιχτά για τον φόβο τους, τη ζήλια, την ανασφάλεια. Αντί να συζητούν, αποφεύγουν ή αποστασιοποιούνται.
Η απομάκρυνση μοιάζει εύκολη και καθαρή μέχρι που μετατρέπεται σε μοτίβο.
Ρόλο παίζει επίσης η ψυχολογία των προσκολλήσεων. Οι εμπειρίες παιδικής ηλικίας και τα προηγούμενα τραύματα διαμορφώνουν το πώς κάποιος αγαπάει και φοβάται να αγαπηθεί.
Για άνδρες που μεγάλωσαν σε οικογένειες όπου τα συναισθήματα σπάνια εκφράζονταν, το να ανοίξουν συναισθηματικά σε έναν σύντροφο μπορεί να είναι αγχωτικό.
Η ακαμψία στις προσδοκίες και ο φόβος της απόρριψης συχνά παγώνουν τον διάλογο πριν καλά-καλά αρχίσει.
Και δεν είναι μόνο ζήτημα ατομικής συμπεριφοράς: οι ρυθμοί της ζωής (δουλειές με απαιτητικά ωράρια, μετακινήσεις, οικονομικές δυσκολίες) απορροφούν χρόνο και ενέργεια που παλαιότερα δινόταν στις σχέσεις.
Η ρουτίνα και η κόπωση φθείρουν το πάθος και χωρίς συνειδητή προσπάθεια, η σχέση συχνά γίνεται μια σειρά πρακτικών κινήσεων χωρίς συναισθηματική φόρτιση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, μπορούμε να αισιοδοξούμε; Θεωρώ πως ναι… Οι συζητήσεις για ψυχική υγεία και συναισθηματική ωριμότητα διευρύνονται. Περισσότεροι άνδρες πηγαίνουν σε ψυχοθεραπεία, μιλούν ανοιχτά για αβεβαιότητες και μαθαίνουν δεξιότητες επικοινωνίας.
Οι σχέσεις που κρατάνε σήμερα συχνά δεν βασίζονται μόνο στο πάθος αλλά στην ικανότητα να διαχειρίζονται κρίσεις, να επαναδιαπραγματεύονται όρια και να επενδύουν στο «εμείς».
Αλήθεια όμως… τι σημαίνει πρακτικά αυτό για έναν άνδρα που θέλει μια σταθερή σχέση;
Πρώτον, να αναγνωρίσει ότι η επιφάνεια δεν αρκεί: απαιτείται χρόνος και ενεργή δέσμευση.
Δεύτερον, να μάθει να μιλάει — όχι μόνο για προβλήματα αλλά και για φόβους, ελπίδες και αμφιβολίες. Η ευαλωτότητα δεν είναι αδυναμία. Είναι εργαλείο σύνδεσης.
Τρίτον, να περιορίσει τη λογική της αέναης επιλογής που τροφοδοτούν τα apps και οι κοινωνικές πλατφόρμες, δίνοντας χώρο στην επιμονή και στην επένδυση.
Εν κατακλείδι οι σχέσεις δεν αφορούν μόνο το κατά πόσο δύο άνθρωποι «ταιριάζουν» στις φωτογραφίες ή στα ενδιαφέροντα.
Αφορούν την ικανότητα να δουλεύουν μαζί στις καθημερινές μικρές και μεγάλες δυσκολίες. Από την οπτική των ανδρών, το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα έλλειψη επιθυμίας για σύνδεση, αλλά η αδυναμία να μετατρέψουν την επιθυμία σε σταθερή πρακτική δηλαδή σε αποφάσεις, συζητήσεις και συνέπεια.
Αν αλλάξει αυτό, οι σχέσεις έχουν ελπίδα να κρατήσουν.
