Η απιστία των ανδρών δεν ερμηνεύεται με μία λέξη.
Είναι αποτέλεσμα σύνθετων αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε προσωπικές ανάγκες, σχέσεις και κοινωνικά πρότυπα.
Σε πρώτο επίπεδο, πολλοί άνδρες προδίδουν τη σύντροφό τους όταν η σχέση χάνει συναισθηματική εγγύτητα. Η καθημερινότητα, η κακή επικοινωνία και η έλλειψη υποστήριξης δημιουργούν κενά που αναζητούνται έξω από το σπίτι: ένας νέος θαυμασμός, η επιβεβαίωση της επιθυμητότητας ή απλώς η ανάγκη για συναισθηματική ανταπόκριση που δεν υπάρχει στο ζευγάρι.
Σεξουαλική ρουτίνα ή ασυμφωνία επιθυμιών επιταχύνει την απομάκρυνση. Η αναζήτηση ποικιλίας και έντασης ωθεί κάποιους σε εξωσυζυγικές σχέσεις, όχι απαραίτητα επειδή επιδιώκουν να πληγώσουν, αλλά λόγω αναζήτησης αλλαγής ή έντονων ερεθισμάτων.
Παράγοντες ψυχικής υγείας επηρεάζουν καθοριστικά: χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχη σχετικά με τη δέσμευση ή χαρακτηριστικά προσωπικότητας με ναρκισσιστικές ή αντικοινωνικές συμπεριφορές κάνουν την απιστία πιο πιθανή.
Το περιβάλλον και οι ευκαιρίες επηρεάζουν επίσης τη συμπεριφορά. Εργασιακά ταξίδια, φιλίες με χαλαρά όρια και ψηφιακές πλατφόρμες γνωριμιών μειώνουν το πρακτικό κόστος της απιστίας και αυξάνουν τις πιθανότητες επαφής με τρίτους.
Πολιτισμικές νόρμες, παραδείγματα από το οικογενειακό περιβάλλον και η προβολή στα μέσα ενημέρωσης μπορούν να κανονικοποιήσουν ή να ρομαντικοποιήσουν την πράξη, κάνοντας ευκολότερη την ηθική απαξίωση της προδοσίας.
Υπάρχουν και βιολογικές εξηγήσεις που υποστηρίζουν ενστικτώδεις τάσεις για πολλούς συντρόφους, αλλά τίποτα από αυτά δεν αποτελεί ηθική δικαιολόγηση.
Οι συνέπειες για το ζευγάρι είναι συχνά βαριές: απώλεια εμπιστοσύνης, ψυχική οδύνη, οικογενειακές ρήξεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, νομικές επιπλοκές. Η αντιμετώπιση απαιτεί ειλικρινή αυτοαξιολόγηση και ανοιχτό διάλογο: ενίσχυση της επικοινωνίας ανάμεσα στους συντρόφους, συμβουλευτική για το ζευγάρι ή ατομική ψυχοθεραπεία για βαθύτερα ζητήματα και θέσπιση πρακτικών ορίων που περιορίζουν τις ευκαιρίες για απιστία.
Μια διάσταση που αξίζει έμφαση είναι η πρόληψη και η προσωπική ευθύνη.
Μικρές καθημερινές πρακτικές — τακτική συναισθηματική αναφορά στον σύντροφο, κοινή αναζήτηση δραστηριοτήτων που αναζωογονούν τη σχέση, σαφή όρια στη χρήση εφαρμογών και επαφής με πρώην ή συναδέλφους και η αναζήτηση συμβουλευτικής όταν εμφανίζονται προβλήματα — μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα απιστίας.
Η απιστία συχνά λειτουργεί ως σύμπτωμα ανεπίλυτων κενών και η ώριμη αντιμετώπισή της περνάει από την αναγνώριση και την ενεργή προσπάθεια να καλυφθούν.