Η νέα τάση της longevity αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνδρες αντιμετωπίζουν την πρόληψη. Όλο και περισσότεροι στρέφονται σε εξετάσεις βιολογικής ηλικίας και εξατομικευμένες αναλύσεις, αναζητώντας όχι μόνο πόσα χρόνια έχουν ζήσει, αλλά πόσο έχει πραγματικά γεράσει ο οργανισμός τους.
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το ετήσιο check-up τελείωνε με μια γενική αίματος, λίγη χοληστερόλη, το σάκχαρο και την κλασική συμβουλή του γιατρού να «κόψεις λίγο το άγχος». Σήμερα, για μια νέα γενιά ανδρών που βρίσκεται ανάμεσα στα 35 και τα 45, αυτό δεν φαίνεται αρκετό.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο αν οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές. Είναι αν ο οργανισμός γερνάει γρηγορότερα από όσο γράφει η ταυτότητα.
Κάπως έτσι, η λέξη longevity έχει αρχίσει να ακούγεται όλο και συχνότερα και στην Αθήνα. Μαζί της εμφανίστηκαν κλινικές προληπτικής και εξατομικευμένης ιατρικής, προγράμματα αξιολόγησης της βιολογικής ηλικίας, γενετικά και επιγενετικά τεστ, μετρήσεις τελομερών, αναλύσεις σύστασης σώματος και εξειδικευμένοι βιοδείκτες που μέχρι πρόσφατα συναντούσε κανείς κυρίως σε ερευνητικά κέντρα ή σε αθλητές υψηλού επιπέδου.
Δεν σημαίνει ότι οι 35άρηδες εγκατέλειψαν το κλασικό check-up. Σημαίνει όμως ότι ένα μέρος τους αναζητά πλέον μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς γερνά το σώμα τους και τι μπορούν να κάνουν για να επιβραδύνουν αυτή τη διαδικασία.
Από τη θεραπεία στην πρόληψη
Για δεκαετίες, η ιατρική λειτουργούσε κυρίως όταν εμφανιζόταν το πρόβλημα. Η νέα φιλοσοφία της προληπτικής ιατρικής επιχειρεί να αντιστρέψει αυτή τη λογική.
Αντί να περιμένει κάποιος να εμφανίσει υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακή νόσο, επιχειρεί να εντοπίσει πολύ νωρίτερα τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο. Η γενετική προδιάθεση, η φλεγμονή χαμηλού βαθμού, η μεταβολική λειτουργία, η μυϊκή μάζα, η καρδιοαναπνευστική ικανότητα και οι δείκτες βιολογικής γήρανσης μπαίνουν πλέον στην ίδια εξίσωση.
Δεν πρόκειται για μια μόδα που γεννήθηκε στα social media. Πρόκειται για μια αγορά που αναπτύσσεται διεθνώς με γρήγορους ρυθμούς και αρχίζει να αποκτά παρουσία και στην Ελλάδα.
Τι είναι τελικά η βιολογική ηλικία;
Η χρονολογική ηλικία είναι δεδομένη. Η βιολογική όχι.
Δύο άνθρωποι 40 ετών μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική κατάσταση υγείας. Ο ένας να διαθέτει εξαιρετική φυσική κατάσταση και χαμηλό μεταβολικό κίνδυνο, ενώ ο άλλος να εμφανίζει ήδη σημάδια πρόωρης γήρανσης.
Η βιολογική ηλικία επιχειρεί να αποτυπώσει αυτή ακριβώς τη διαφορά.
Σε ορισμένα εξειδικευμένα προγράμματα χρησιμοποιούνται εξετάσεις που αξιολογούν το μήκος των τελομερών ή επιγενετικούς δείκτες, όπως η μεθυλίωση του DNA, τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί μέσα από την έρευνα για τη γήρανση. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για εργαλεία που εξελίσσονται και δεν αντικαθιστούν τον καθιερωμένο προληπτικό έλεγχο.
Η νέα αγορά της μακροζωίας φτάνει στην Αθήνα
Τα τελευταία χρόνια, στην Αθήνα δημιουργούνται εξειδικευμένα κέντρα που επενδύουν στην ιατρική της μακροζωίας.
Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν εξατομικευμένα προγράμματα πρόληψης, αναλύσεις γενετικών και επιγενετικών δεδομένων, αξιολόγηση μεταβολισμού, ορμονικού προφίλ, καρδιομεταβολικού κινδύνου, σύστασης σώματος και φυσικής κατάστασης. Στόχος δεν είναι μόνο η διάγνωση μιας νόσου, αλλά η βελτιστοποίηση της υγείας πριν εμφανιστούν προβλήματα.
Το κοινό που απευθύνονται είναι χαρακτηριστικό: στελέχη επιχειρήσεων, ελεύθεροι επαγγελματίες, άνθρωποι με απαιτητική καθημερινότητα και αρκετοί άνδρες που, μετά τα 35, αρχίζουν να βλέπουν την υγεία περισσότερο ως επένδυση παρά ως ανάγκη.
Δεν είναι όλα DNA
Η εικόνα που συχνά δημιουργείται στα κοινωνικά δίκτυα είναι παραπλανητική.
Η βιολογική ηλικία δεν εξαρτάται μόνο από ένα γενετικό τεστ. Στην πραγματικότητα, ο τρόπος ζωής εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα.
Η άσκηση, η διατροφή, ο ύπνος, το χρόνιο στρες, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και η καθημερινή φυσική δραστηριότητα επηρεάζουν τους βιοδείκτες που σχετίζονται με τη γήρανση. Ακόμη και οι πιο προηγμένες εξετάσεις έχουν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από πραγματικές αλλαγές στην καθημερινότητα.
Το νέο status symbol
Πριν από μερικά χρόνια, οι συζητήσεις αφορούσαν την ιπποδύναμη ενός αυτοκινήτου ή το μοντέλο ενός ρολογιού.
Σήμερα, στις παρέες ανθρώπων που ασχολούνται με την υγεία και την απόδοση, ακούγονται διαφορετικές λέξεις: VO₂ max, μυϊκή μάζα, μεταβολική ηλικία, γλυκόζη, καρδιακή μεταβλητότητα, τελομερή.
Ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο σημάδι ότι αλλάζει η κουλτούρα της πρόληψης. Όχι επειδή οι άνθρωποι φοβούνται περισσότερο τη γήρανση, αλλά επειδή θέλουν να κερδίσουν περισσότερα χρόνια με καλή φυσική κατάσταση και λειτουργικότητα.
Η πραγματική πρόκληση, άλλωστε, δεν είναι να ζήσεις περισσότερο. Είναι να φτάσεις στα 60 και στα 70 έχοντας ακόμη την ενέργεια που σήμερα θεωρείς δεδομένη στα 35.