Μια Πέμπτη στην Πλάκα, η Βίλλυ Ραζή στην «Οδό Λυσίου» και οι αναμνήσεις από μια εποχή που η αθηναϊκή νύχτα δεν κοίταζε ημερολόγιο. Γιατί δεν χρειάζεται να περιμένουμε την Παρασκευή ή το Σάββατο για να περάσουμε καλά.

Τη δεκαετία του 1980, στην Αθήνα δεν χρειαζόταν να κοιτάξεις το ημερολόγιο για να αποφασίσεις αν θα βγεις. Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, όλες οι ημέρες ήταν ευκαιρία για νυχτερινή έξοδο. Τα μπουζούκια, οι μουσικές σκηνές, οι μπουάτ, οι ταβέρνες με ζωντανή μουσική και τα μικρότερα στέκια φιλοξενούσαν παρέες που δεν περίμεναν υποχρεωτικά το Σαββατοκύριακο για να διασκεδάσουν.

Όσοι ζήσαμε εκείνη τη δεκαετία θυμόμαστε μια Αθήνα διαφορετική. Μια πόλη που ξενυχτούσε με μεγαλύτερη ευκολία, όπου η έξοδος μπορούσε να προκύψει αυθόρμητα, ακόμη κι αν την επόμενη ημέρα υπήρχε δουλειά. Ένα τηλεφώνημα στον κολλητό, ένα γρήγορο ραντεβού και η βραδιά είχε ήδη κανονιστεί. Χωρίς ατελείωτα μηνύματα σε ομαδικές συνομιλίες και χωρίς την ανάγκη να γνωρίζεις από την προηγούμενη εβδομάδα πού θα βρίσκεσαι το Σάββατο.

Αυτές οι σκέψεις μού ήρθαν πρόσφατα στο μυαλό, ένα βράδυ Πέμπτης, περπατώντας στα στενά της Πλάκας. Προορισμός ήταν η «Οδός Λυσίου», στη συμβολή της Μνησικλέους 22 με την οδό Λυσίου, όπου η Βίλλυ Ραζή έκανε πρεμιέρα.

Ομολογώ ότι η επιλογή της ημέρας ήταν από μόνη της αρκετή για να μου ξυπνήσει αναμνήσεις. Γιατί κάποτε η Πέμπτη ήταν μια απολύτως φυσιολογική ημέρα για έξοδο, χωρίς να χρειάζεται κάποια αφορμή, γιορτή, γενέθλια ή οτιδήποτε άλλο ιδιαίτερο.

Η νυχτερινή Αθήνα των ’80s είχε τους δικούς της κανόνες. Από τις μεγάλες πίστες μέχρι τις μικρές μπουάτ και τα λαϊκά στέκια, οι επιλογές κάλυπταν διαφορετικά γούστα και διαφορετικά πορτοφόλια. Η Πλάκα, με τη μακρά παράδοση στη ζωντανή μουσική, αποτελούσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία αυτής της Αθήνας.

Θυμάμαι την ατμόσφαιρα, τη διακόσμηση, τον φωτισμό, τα λουλούδια στα πανέρια, τις συζητήσεις γύρω από το τραπέζι, που ξεκινούσαν από τη δουλειά και το ποδόσφαιρο, περνούσαν στις γυναίκες και στις σχέσεις και κατέληγαν σε κάποια παραγγελιά ή αφιέρωση στη διπλανή παρέα. Κι ας πληρώναμε το τίμημα την επόμενη ημέρα, με πολύ καφέ και βαριά μάτια.

Δεν ισχυρίζομαι ότι όλα ήταν καλύτερα τότε. Η νοσταλγία έχει την τάση να ωραιοποιεί το παρελθόν. Εκείνο, όμως, που δύσκολα αμφισβητείται είναι ότι η διασκέδαση είχε διαφορετική θέση στη ζωή μας.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι συνήθειες άλλαξαν. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, το αυξημένο κόστος ζωής, οι μεγαλύτερες αποστάσεις και οι διαφορετικοί ρυθμοί της πόλης έκαναν την έξοδο πιο προγραμματισμένη. Η Παρασκευή και το Σάββατο απέκτησαν τον πρώτο λόγο, ενώ η Κυριακή το μεσημέρι καθιερώθηκε ως μια δημοφιλής εναλλακτική για φαγητό και λίγη μουσική.

Κάπως έτσι, η παρέα που κάποτε συναντιόταν δύο και τρεις φορές την εβδομάδα άρχισε να δυσκολεύεται να βρει έστω μία κοινή ημερομηνία μέσα στον μήνα. Και όσο περνούν τα χρόνια, τόσο πιο εύκολα αναβάλλουμε μια έξοδο για την επόμενη εβδομάδα, τον επόμενο μήνα ή για κάποια στιγμή που θα έχουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο.

Επιστρέφοντας, όμως, στη βραδιά της Πέμπτης, αξίζει να σταθώ λίγο στην ίδια την Πλάκα. Γιατί, αν υπάρχει μια εποχή που η συγκεκριμένη γειτονιά αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα γοητευτική πλευρά της, αυτή είναι ο χειμώνας.

Τον Νοέμβριο, όσο πλησιάζουμε προς τα Χριστούγεννα, η ατμόσφαιρα αλλάζει. Η τουριστική κίνηση έχει περιοριστεί αισθητά και τα στενά δεν έχουν την ένταση της καλοκαιρινής περιόδου. Τα φώτα των μικρών καταστημάτων αναδεικνύουν τα νεοκλασικά κτίρια και η βόλτα αποκτά έναν πιο χαλαρό ρυθμό.

Μπορείς να ξεκινήσεις με ένα ποτό σε κάποιο από τα μπαρ της περιοχής, να περπατήσεις στα στενά και να συνεχίσεις τη βραδιά σου με ζωντανή μουσική. Είτε με την παρέα σου είτε με τη σύντροφό σου, η Πλάκα προσφέρει μια ευχάριστη εναλλακτική στα συνηθισμένα στέκια των βορείων και νοτίων προαστίων.

Στην «Οδό Λυσίου», έναν χώρο που συνδυάζει την εστίαση και το ποτό με τη ζωντανή μουσική, η Βίλλυ Ραζή είπε «καλησπέρα, να περάσουμε καλά», ανοίγοντας τις νέες λαϊκές βραδιές της Πέμπτης. Η τραγουδίστρια, με επαγγελματική διαδρομή που ξεκίνησε το 2009 στη Θεσσαλονίκη και συνεργασίες με γνωστά ονόματα του ελληνικού τραγουδιού, παρουσιάζει ένα πρόγραμμα με παλιές και νεότερες λαϊκές και έντεχνες επιτυχίες.

Για όσους μεγαλώσαμε με το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, τέτοιες έξοδοι έχουν τη δική τους αξία. Ένα τραγούδι μπορεί να μας θυμίσει μια παλιά σχέση, ένα καλοκαίρι ή κάποια βραδιά που εξακολουθούμε να θυμόμαστε ύστερα από δεκαετίες. Και όταν το ακούς ζωντανά, με την παρέα σου γύρω από ένα τραπέζι, η αίσθηση είναι διαφορετική από το να το επιλέξεις απλώς στο κινητό σου.

Σκέφτομαι επίσης πόσο έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Στα 40, στα 50 ή στα 60, οι επαγγελματικές ευθύνες, η οικογένεια και οι καθημερινές υποχρεώσεις αφήνουν συχνά περιορισμένο χώρο για προσωπική ζωή. Οι φίλοι λιγοστεύουν γύρω από το τραπέζι, όχι απαραίτητα επειδή απομακρυνθήκαμε, αλλά επειδή δυσκολευόμαστε να συντονίσουμε τα προγράμματά μας.

Και κάπου εκεί αρχίζουμε να θεωρούμε την έξοδο σχεδόν πολυτέλεια. Κάτι που πρέπει να οργανωθεί αρκετές ημέρες νωρίτερα, να χωρέσει ανάμεσα στις υποχρεώσεις και να δικαιολογεί τον χρόνο και τα χρήματα που θα διαθέσουμε.

Ίσως, όμως, να έχουμε κάνει τα πράγματα πιο περίπλοκα απ’ όσο χρειάζεται.

Μια Πέμπτη βράδυ δεν απαιτεί απαραίτητα ξενύχτι μέχρι το πρωί. Μπορείς να συναντήσεις δύο ή τρεις καλούς φίλους, να απολαύσεις το ποτό σου, να ακούσεις μουσική και να επιστρέψεις σπίτι σε μια λογική ώρα. Κι αν την επόμενη ημέρα χρειαστείς έναν καφέ παραπάνω, δεν χάθηκε ο κόσμος.

Δεν γνωρίζω αν η Αθήνα θα επιστρέψει ποτέ στους ρυθμούς της δεκαετίας του 1980. Πιθανότατα όχι, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που τους θυμόμαστε. Οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες είναι διαφορετικές και οι συνήθειές μας έχουν αλλάξει αρκετά.

Εκείνο που θεωρώ σημαντικό είναι ότι εξακολουθούν να λειτουργούν χώροι που προσφέρουν επιλογές διασκέδασης και τις καθημερινές. Η «Οδός Λυσίου», με τις βραδιές της Πέμπτης και τη Βίλλυ Ραζή, είναι μία από αυτές τις επιλογές.

Φεύγοντας από την Πλάκα, η σκέψη μου επέστρεψε για λίγο στις παλιές παρέες, στα αυθόρμητα ραντεβού και στα ξενύχτια που ξεκινούσαν χωρίς ιδιαίτερο σχέδιο. Δεν θα ήθελα απαραίτητα να γυρίσω τον χρόνο πίσω. Άλλωστε, κάθε ηλικία έχει τις δικές της χαρές και τις δικές της προτεραιότητες.

Θα ήθελα, όμως, να ξαναβρούμε λίγη από εκείνη την ευκολία με την οποία αποφασίζαμε να βγούμε από το σπίτι. Να μη χρειάζεται να φτάσει το Σάββατο για να συναντήσουμε τους φίλους μας και να μη θεωρούμε μια καθημερινή έξοδο κάτι ασυνήθιστο.

Η Αθήνα παραμένει μια πόλη με πολλές επιλογές, όμορφες γειτονιές και μουσικές σκηνές που αξίζουν την προσοχή μας. Και η χειμωνιάτικη Πλάκα, ιδιαίτερα τώρα που πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, είναι ένας πολύ καλός λόγος για να ξεφύγουμε για λίγο από το συνηθισμένο μας πρόγραμμα.

Όσο για μένα, εκείνη η Πέμπτη μού θύμισε κάτι που είχα σχεδόν ξεχάσει: πόσο ωραίο είναι να κανονίζεις μια έξοδο χωρίς να χρειάζεται να περιμένεις το τέλος της εβδομάδας.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που κάποιος φίλος θα προτείνει να βρεθούμε για ένα ποτό και λίγη μουσική μεσοβδόμαδα, σκοπεύω να πω «ναι» χωρίς να κοιτάξω πρώτα τι ημέρα πέφτει.