Αν πίστευες ότι η ομηρική Τροία ήταν περίπλοκη, περίμενε να δεις τι συμβαίνει όταν το Hollywood συναντά ξανά την αρχαία ελληνική μυθολογία.
Πιθανόν, αν παρακολουθείς τα movie trailers το ξέρεις ήδη: η νέα «Οδύσσεια» του Christopher Nolan δεν είναι απλώς άλλη μια κινηματογραφική μεταφορά ενός κλασικού έργου. Είναι ένα project που μοιάζει να ξεκινά ήδη με ένα μεγάλο βάρος της συζήτησης στην πλάτη του και με αρκετούς θεατές έτοιμους να χωριστούν σε στρατόπεδα πριν καν δουν την πρώτη σκηνή.
Ο Nolan, ο άνθρωπος που κατάφερε να κάνει τον κόσμο να συζητά για την κβαντική φυσική μέσα από το Oppenheimer, αποφάσισε αυτή τη φορά να πιάσει τον Όμηρο.
Και αντί να μας δώσει έναν μυώδη, σχεδόν υπερηρωικό Οδυσσέα, επιλέγει έναν ήρωα πιο κοντά στην ευφυΐα και την πολυπλοκότητα. Ο Matt Damon δεν είναι εδώ για να σηκώνει βράχους, όπως άλλοι ομηρικοί ήρωες, αλλά για να σκέφτεται πώς θα ξεφύγει από αυτούς.
Μέχρι εδώ, όλα καλά. Αλλά όταν αρχίζει η συζήτηση για το cast, όλα ανατρέπονται.
Η Zendaya ως Αθηνά. Ο Tom Holland ως Τηλέμαχος. Η Anne Hathaway ως Πηνελόπη. Η Charlize Theron ως Καλυψώ. Ο Robert Pattinson ως Αντίνοος.
Αν νιώθεις ότι διαβάζεις lineup φεστιβάλ και όχι αρχαίο έπος, δεν είσαι ο μόνος. Κι εκεί που λες ότι τα έχεις δει όλα έρχεται το plot twist: ο Travis Scott θα εμφανιστεί ως βάρδος. Ναι, σωστά διάβασες.Ο Nolan εξηγεί ότι θέλει να συνδέσει την προφορική παράδοση της ομηρικής ποίησης με τη σύγχρονη κουλτούρα της rap. Σε θεωρητικό επίπεδο, έχει ενδιαφέρον. Στην πράξη, είναι η στιγμή που κάποιος στο τραπέζι λέει «ναι, αλλά γιατί;» και όλοι κοιτάζουν το ποτήρι τους.
Το υπόλοιπο cast είναι τόσο εκτενές που θυμίζει περισσότερο στρατόπεδο εκπαίδευσης παρά κινηματογραφική παραγωγή: Lupita Nyong’o (σε διπλό ρόλο ως Ελένη και Κλυταιμνήστρα), Jon Bernthal, Ben Safdie, John Leguizamo, Himesh Patel, Mia Goth, Elliot Page, Samantha Morton, Corey Hawkins, Jovan Adepo, Logan Marshall-Green και μια λίστα ονομάτων που συνεχίζεται σχεδόν όσο και το ίδιο το ταξίδι του Οδυσσέα.
Και εδώ είναι που ξεκινά ο καυγάς. Πιθανόν άδικα. Γιατί ο Nolan δεν προσπαθεί να κάνει «πιστή» μεταφορά του έπους. Το έχει πει ξεκάθαρα. Οι ήρωες, λέει, πρέπει να ιδωθούν μέσα από το πρίσμα της εποχής του Ομήρου, όχι της μυκηναϊκής ιστορίας.
Με άλλα λόγια, η ιστορική ακρίβεια είναι περισσότερο θέμα ερμηνείας παρά κανόνας κι αυτό είναι απλά μια κομψή διατύπωση για να πεις: «θα το κάνω όπως θέλω». Αλλά υπάρχει και η άλλη άποψη.
Βλέπεις, η Οδύσσεια αποτελεί ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα κείμενα στην ιστορία. Είναι μνήμη, ταυτότητα, είναι σχολικό τραύμα για κάποιους και προσωπική αποκάλυψη για άλλους.
Όταν λοιπόν αποφασίζεις να την κάνεις blockbuster, δεν κάνεις απλώς μια ταινία. Πατάς σε έδαφος που όλοι νομίζουν ότι γνωρίζουν.
Το ζήτημα δεν είναι αν ο Nolan μπορεί να το κάνει. Το έχει αποδείξει πολλές φορές. Το ερώτημα είναι αν αυτή η υπερπαραγωγή θα καταφέρει να κρατήσει κάτι από την ουσία του έργου ή αν θα μετατραπεί σε ένα ακόμη εντυπωσιακό, καλοκουρδισμένο αφήγημα που λειτουργεί άψογα αλλά δεν σε αγγίζει.
Αλλά ξέρεις κάτι; Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ομηρικό στοιχείο της όλης υπόθεσης. Όπως και ο ίδιος ο Οδυσσέας, έτσι και ο Nolan φαίνεται να απολαμβάνει το ταξίδι περισσότερο από τον προορισμό. Το αν θες να μπεις στο «καράβι» μαζί του ή να μείνεις στην «ακτή» και να σχολιάζεις είναι ξεκάθαρα δική σου επιλογή.