Για χρόνια, ο στόχος του ανδρικού σώματος ήταν ένας: κοιλιακοί, χαμηλό λίπος και μια εικόνα που να γράφει καλά στον καθρέφτη και ακόμη καλύτερα στο Instagram.
Σήμερα, όμως, η συζήτηση αλλάζει.
Η υγεία, η μυϊκή δύναμη, η αντοχή και η ποιότητα ύπνου επιστρέφουν στο επίκεντρο, καθώς πλέον η τάση είναι να δίνεις έμφαση στη συστηματική άσκηση και την ενδυνάμωση κι όχι να έχεις εμμονή με την κοιλιά σου.
Αν κοιτάξεις λίγο πίσω, θα δεις ότι υπήρξε μια ολόκληρη εποχή που το ανδρικό σώμα έπρεπε να αποδεικνύει κάτι. Όχι απαραίτητα δύναμη, αντοχή, η υγεία, παρά μια ιδεατή εικόνα. Το six-pack έγινε το πιο εύκολο σύμβολο πειθαρχίας, ελέγχου και sexiness.
Μια οπτική συντόμευση για να δείξεις ότι «προσέχεις», ότι «κρατιέσαι», ότι είσαι ακόμη μέσα στο παιχνίδι. Μόνο που αυτό το παιχνίδι ήταν εξαρχής λίγο ύποπτο. Γιατί μπέρδευε τo να φαίνεσαι σε φόρμα με το να έχεις πραγματικά μια καλή φυσική κατάσταση.
Το πρόβλημα δεν είναι οι γραμμωμένοι κοιλιακοί, αλλά το να τους αντιμετωπίζεις ως τελικό στόχο. Τότε είναι που μπαίνεις στο τρυπάκι να χτίσεις ένα σώμα για επίδειξη και όχι για να αποδίδει κι αυτό, αργά ή γρήγορα, πληρώνεται.
Όχι μόνο σε ενέργεια ή σε τραυματισμούς, αλλά και σε σχέση με το φαγητό, με την ξεκούραση, ακόμη και με την ίδια την ιδέα της προσωπικής πληρότητας.
Και σε αυτό το ζήτημα η επιστήμη είναι πολύ πιο προσγειωμένη από την αισθητική υστερία που μπορεί να έχει το feed σου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά για τους ενήλικες 150 έως 300 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα ή το ισοδύναμό τους σε έντονη δραστηριότητα, μαζί με ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.
Αντίστοιχα, το αμερικανικό CDC (Centers for Disease Control and Prevention) υπογραμμίζει ότι οι
ενήλικες χρειάζονται κάθε εβδομάδα αερόβια δραστηριότητα και 2 ημέρες strength training. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν ορίζεται πουθενά ως στόχος το να φαίνεται γραμμωμένη η κοιλιά σου μέχρι τον Ιούλιο.
Το νέο ανδρικό fitness δεν μετριέται με το πόσο στεγνός δείχνεις υπό καλό φωτισμό, αλλά με το αν έχεις δύναμη, αντοχή, κινητικότητα, καλή αποκατάσταση, αν κοιμάσαι σωστά κι αν αντέχεις τον φόρτο της ημέρας χωρίς να διαλύεσαι.
Σε αυτό το θέμα σύμμαχος είναι η προπόνηση με αντιστάσεις, η οποία έχει συνδεθεί με βελτίωση του body composition, της μυϊκής δύναμης και της ποιότητας ζωής, ενώ η συνολική φυσική δραστηριότητα οδηγεί σε καλύτερο ύπνο, χαμηλότερο άγχος και έλεγχο της πίεσης.
Την ίδια στιγμή γκρεμίζεται και ένας δεύτερος μύθος που λέει πως το χαμηλό βάρος ή ένα «καθαρό» look αρκούν για να πιστοποιήσουν την καλή κατάσταση.
Στην πραγματικότητα, ο BMI παραμένει χρήσιμος, αλλά δεν αποτελεί άμεση μέτρηση σωματικού λίπους ούτε αποτυπώνει σωστά την κατανομή του λίπους ή τη μυϊκή μάζα.
Το NIH (National Institutes of Health), ο μεγαλύτερος οργανισμός βιοϊατρικής έρευνας στον κόσμο ξεκαθαρίζει ότι ο BMI δεν είναι διαγνωστικό εργαλείο από μόνος του και δεν αντικαθιστά την κλινική κρίση.
Αυτό έχει σημασία ειδικά για τους άνδρες, που συχνά κινούνται ανάμεσα σε δύο παρανοήσεις: είτε πιστεύουν ότι είναι «μια χαρά» επειδή δεν είναι παχύσαρκοι, είτε νομίζουν ότι είναι σε εξαιρετική κατάσταση επειδή έχουν οπτική γράμμωση.
Όμως η κοιλιακή παχυσαρκία και το σπλαχνικό λίπος έχουν διαφορετική βαρύτητα από την απλή εικόνα του σώματος. Το NHLBI (National Heart, Lung, and Blood Institute) στις ΗΠΑ επισημαίνει ότι όταν το λίπος συγκεντρώνεται γύρω από τη μέση, αυξάνεται ο κίνδυνος για καρδιοπάθεια και διαβήτη τύπου 2 κι ότι για τους άνδρες περίμετρος μέσης πάνω από 40 ίντσες / 102 εκατοστά θεωρείται «καμπανάκ»ι αυξημένου κινδύνου.
Κοινώς, δεν έχει τόση σημασία αν δείχνεις fit, αλλά τι συμβαίνει πραγματικά μέσα στο σώμα σου.
Κάπου εδώ τελειώνει η αισθητική φαντασίωση του six-pack ως υπέρτατου κριτηρίου. Γιατί μπορείς να έχεις επίπεδη κοιλιά και κακή αποκατάσταση. Μπορεί να είσαι λεπτός και να τρέφεσαι ανεπαρκώς και να δείχνεις «φωτιά » έχοντας χτίσει όλο σου το πρόγραμμα πάνω σε στέρηση, κακό ύπνο και εμμονή.
Ξεκόλλα λίγο. Το ζήτημα που πρέπει να σε απασχολεί είναι κάτι πιο απλό, του τύπου αν θα τα καταφέρεις να σηκώσεις βάρος χωρίς να διαλύεται η μέση σου και να βγάλεις μια δύσκολη εβδομάδα χωρίς να σέρνεσαι.
Αυτός είναι και ο λόγος, άλλωστε, που το strength training έχει επιστρέψει τόσο δυναμικά στη συζήτηση. Όχι ως bodybuilding φολκλόρ, αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης μυϊκής μάζας, λειτουργικότητας και μεταβολικής υγείας όσο περνούν τα χρόνια.
Επιπλέον η αθλητιατρική βιβλιογραφία τονίζει πως η προπόνηση αντίστασης περιορίζει τη μυϊκή απώλεια που σχετίζεται με την ηλικία και συμβάλλει στη βελτίωση της σύστασης σώματος.
Που θέλω να καταλήξω; Ο πραγματικός αντίπαλος δεν είναι να μη χάσεις τους κάτω κοιλιακούς, αλλά να μη χάσεις τη δύναμή σου.
Σε αυτό το νέο πλαίσιο, η ανδρική αισθητική αλλάζει. Το ιδανικό σώμα για έναν άνδρα δεν είναι το πιο στεγνό, μα εκείνο που δεν προδίδει εξάντληση κι έχει χτιστεί για να αντέξει την πραγματική ζωή.
Ίσως αυτό είναι το πιο ώριμο ανδρικό update των τελευταίων χρόνων. Η φιλοδοξία δεν εξαφανίζεται. Περνά απλά σε μια άλλη φάση από το να κυνηγάς κοιλιακούς, στο να χτίζεις υγεία, δύναμη και διάρκεια. Το six-pack δεν είναι πια ο στόχος. Και, ειλικρινά, καλώς.